بررسی رابطۀ بین تاب‌آوری، هیجان‌خواهی، ویژگی‌های شخصیتی با فرسودگی شغلی در زنان پلیس

Abstract

پژوهش کنونی از دو جهت بنیادی (علمی) و کاربردی که موردنیاز سازمان است با روش پیمایشی مورد مداقه قرار گرفته است که از بین کارکنان صفی و ستادی مطالعه، بررسی و سنجش شده است. این پژوهش با هدف تعیین رابطۀ بین تاب‌آوری، هیجان‌خواهی و ویژگی‌های شخصیتی با فرسودگی شغلی زنان پلیس نیروی انتظامی در مشاغل صفی و ستادی به مرحلۀ اجرا درآمد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامۀ تاب‌آوری کانر و دیویسون، پرسشنامۀ هیجان‌خواهی زاکرمن، پرسشنامۀ ویژگی‌های شخصیتی نئو و پرسشنامۀ فرسودگی شغلی مسلش و همکاران (1976) بود. جمعیت آماری این تحقیق زنان پلیس شهر تهران بوده و انتخاب این افراد با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای (نسبتی) که حجم جمعیت آماری 1000 نفر و حجم نمونه بر اساس آمار خی‌دو 360 نفر صورت گرفت که متغیرهای تاب‌آوری، هیجان‌خواهی و ویژگی‌های شخصیتی متغیرهای مستقل و فرسودگی شغلی متغیر وابسته در نظر گرفته شده است. شواهد به دست آمده حاکی از آن است که بین فرسودگی شغلی با تاب‌آوری، هیجان‌خواهی و ویژگی‌های شخصیتی رابطۀ معناداری وجود دارد. بر اساس ضریب استاندارد بتا (Beta)، تاب‌آوری (527/0-)، هیجان‌خواهی (409/0) و ویژگی‌های شخصیتی (318/0-)، سهم معناداری را در تبیین واریانس، در خصوص فرسودگی شغلی زنان پلیس تهران دارد. متغیرهای تاب‌آوری (در سطح آلفای 01/0) کرونباخ و ویژگی‌های شخصیتی (در سطح آلفای 05/0) با فرسودگی شغلی، رابطۀ معکوس معنادار داشته، اما رابطۀ هیجان‌خواهی (در سطح آلفای 05/0) با فرسودگی شغلی رابطه‌ای مستقیم است. نتایج نشان داد که بین شایستگی، تحمل عواطف منفی و پذیرش مثبت عواطف با تمامی مؤلفه‌های فرسودگی شغلی رابطۀ معنادار وجود دارد. همچنین، دو مؤلفۀ مهار و معنویت نیز با 3 مؤلفۀ فرسودگی شغلی رابطۀ معناداری دارند.‌ همبستگی منفی بین تاب‌آوری، فرسودگی شغلی، خستگی هیجانی، مسخ شخصیت و احساس عدم کفایت شخصی نشان از قدرت پیش‌بینی تاب‌آوری به عنوان پیش‌بینی کنندۀ قوی فرسودگی شغلی دارد؛ به‌گونه‌ای که با افزایش تاب‌آوری و رفتارهای تاب‌آورانه می‌توان کاهش فرسودگی شغلی را در بین زنان پلیس پیش‌بینی کرد.