تبیین کارکردهای حوزه و روحانیت در ارتقای تاب‌آوری و امنیت اجتماعی در شرایط تحریم

Abstract

مقدمه: امروزه، تأمین امنیت پدیده‌ای چند وجهی است که دست یافتن به آن، مستلزم نقش‌آفرینی همه اقشار جامعه است و تاب‌آوری و امنیت اجتماعی به‌عنوان مهمترین بعد امنیت موجب سازگاری جامعه با شرایط متغیر و مقاومت کردن برای رشد است. روش: پژوهش حاضر با رویکرد استقرایی، روش کیفی و استراتژی تحلیل محتوای بیانات مقام معظم رهبری در جمع روحانیون از سال 1368 تاکنون انجام شده و برای ارایه مدل از چارچوب نظریه‌پردازی داده بنیاد استفاده شده است. یافته‌ها: مدل ارایه شده در قالب شش مقوله شامل مقوله پیامدها تحت عنوان تحقق امنیت اجتماعی (شامل تاب­آوری فردی ـ اجتماعی و تاب‌آوری ملی)، مقوله علّی تحت عنوان ضرورت پاسخگویی حوزه به نیازها (شامل رفع نیازهای داخلی و حضور در عرصه بین‌الملل)، مقوله محوری تحت عنوان تعالی نهاد حوزه (شامل تعالی نظام علمی حوزه و تعالی مدیریت حوزه)، مقوله زمینه‌ای تحت عنوان تقویت بنیه طلاب (شامل ارتقای نگرشی و فکری طلاب و روحانیون و ارتقای رفتاری طلاب و روحانیون)، مقوله مداخله‌گر تحت عنوان مخاطرات بیرونی مؤثر بر امنیت اجتماعی (شامل عوامل تفرقه‌زا و حضور و فعال بودن دشمن)، و مقوله کنش‌ها تحت عنوان نقش‌آفرینی اجتماعی روحانیت (شامل کارکردهای نهاد روحانیت و مدیریت تبلیغ) ارایه گردیده است. نتیجه­گیری: روح و زیربنای تاب‌آوری و امنیت اجتماعی، تقویت باورهای دینی مردم است و متولیان دین حوزه و روحانیت هستند، لذا تقویت و ارتقای نقش بی‌بدیل و جریان‌ساز حوزه و روحانیت ضرورت دارد.