پیشگیری اجتماعی از جرائم موادمخدر و روان‎گردان کودکان در نظام عدالت کیفری

Abstract

مقدمه: رویکرد سنتی به جرائم کودکان به‎طور عام و جرائم موادمخدر به‎طور خاص، عمدتاً مبتنی بر اقدامات تنبیهی بوده که از سوی نظام قضایی و ضابطان قضایی اعمال می‎شده است. با این حال، رویکردهای جدید، بر مشارکت اجتماعی و پیشگیری اجتماعی تأکید دارند. پیشگیری اجتماعی هم در سطح تقنینی، هم در سطح قضایی و هم در سطح اجرایی، از جرائم موادمخدر کودکان بر ارتقای توانمندی کودکانی که بیشترین امکان ارتکاب جرائم در مورد آن‌ها وجود دارد، تأکید می‎کند. روش: تحقیق حاضر با رویکرد توصیفی- تحلیلی انجام شده است؛ بدین صورت است که رویکردهای سیاست جنایی ایالات متحده آمریکا، کانادا و ایران در پیشگیری اجتماعی از جرائم کودکان مورد سنجش و ارزیابی قرار گرفته است. در پایان، ضمن توجه به هر یک از این رویکردها و مطالعه منابع آن‌ها، نقاط ضعف در این خصوص ارائه شده است. یافته‌ها: یافته‌ها در تحقیق حاضر نشانگر این موضوع است که پیشگیری اجتماعی از جرائم کودکان، هم در ایالات متحده و هم در کانادا و ایران، در سه سطح پیشگیری «جامعه‎محور»، «خانواده‎محور» و «مدرسه‎محور» دنبال می‎شود. نتیجه‎گیری: نتایج حاصل از تحلیل یافته‌ها نشان می‎دهد که در سیاست جنایی ایالات متحده، برنامه‌های پیشگیرانه اجتماعی مانند آموزش مهارت‎های اجتماعی کودکان، مدیریت مدرسه، مدیریت کلاس‎های درس، بازسازماندهی سطوح مدارس یا کلاس‎های آن‌ها و افزایش خودکنترلی که از رفتارهای شناختی یا روش‎های دستوری رفتاری دنبال می‎شود. در کانادا نیز برنامه‌های پیشگیری از جرائم کودکان مانند مراقبت‎های روزانه از کودکان و آموزش مهارت‎های والدین همراه با کودکان صورت می‎پذیرد. در ایران نیز برنامه‌های پیشگیری در سطح مدارس، خانواده، نهادهای دینی، و از طریق سازمان‎ها و نهادهای فرهنگی اجتماعی متولی و مشارکت‎های اجتماعی و سمن‎ها اجرا می‎شود.