وضعیت ‎سنجی شاخص‌های تغییر ساختار و نظم اجتماعی ناشی از مهاجرت در شهر قم

Abstract

مقدمه: تغییرات در ساختار و نظم اجتماعی منجر به شکل‌گیری خرده‌فرهنگ‌ها، رفتارهای متفاوت و نابهنجار در شهرهای بزرگ می‌شود؛ بنابراین مسئله اصلی تحقیق این است که کدام یک از شاخص‌های ساختار و نظم اجتماعی در شهر قم بر اثر مهاجرت تغییریافته و در وضعیت مناسبی قرارگرفته‌اند؟ روش: این تحقیق به روش پیمایشی انجام و داده‌ها با استفاده از پرسشنامه جمع‌آوری شدند. با استفاده از فرمول نمونه‌گیری کوکران تعداد 384 نفر به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. در این پژوهش روایی و پایایی مقیاس اندازه‌گیری بررسی و مورد تأیید قرار گرفت. یافته‌ها: به‌منظور ساخت پرسشنامه پژوهش، پس از مطالعه اسناد بالادستی و مصاحبه با خبرگان، با بهره‌گیری از مبانی نظری تحقیق و پژوهش‌های داخلی و خارجی، ملاک‌ها و شاخص‌های موردنیاز برای اندازه‌گیری هر یک از مؤلفه‌های تغییر ساختار و نظم اجتماعی ناشی از مهاجرت استخراج شد. یافته‌های تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که پرسشنامه محقق‎ساخته دارای شش مؤلفه است که نسبت مجذور کای دو به درجه آزادی برابر 81/2 و مقدار RMSEA برابر 07/0 است که نشان می‌دهد مدل از برازش مناسبی برخوردار است. همچنین، میانگین نظر خبرگان در خصوص هر مؤلفه نشان می‌دهد که اعتماد اجتماعی دارای 82/2، مشارکت اجتماعی دارای 98/2، احساس امنیت اجتماعی دارای 07/3، انسجام اجتماعی دارای 16/3، سازگاری اجتماعی دارای 16/3 و احساس تعلق اجتماعی دارای 56/3 است. نتیجه‌گیری: مهاجرت اثرات اجتماعی و اقتصادی خاصی بر شهرها و مناطق مهاجرپذیر به‌جا می‌گذارد که باعث تغییر ساخت اجتماعی آن شهر می‌شود. ازجمله شهرهایی که تحت تأثیر مهاجرت قرار گرفته، شهر قم است. حضور این مهاجران‌ که از اقلیت‌ها، قشرها و اقوام مختلفی هستند، باعث تغییر ساخت اجتماعی این شهر شده است.