منظومه نظم و امنیت در الگوی خط‌مشی ‎گذاری اسلامی- ایرانی پیشرفت در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی

Abstract

مقدمه: مطابق قانون اساسی، تعیین سیاست‌های کلی نظام بر عهده رهبری است. یکی از مهم‌ترین سیاست‌ها که به‌عنوان سند بالادستی و راهبردی سایر خط‌مشی‌های نظام است، الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت در کشور است و حوزه نظم و امنیت به‌عنوان یکی از ارکان و ملزومات تحقق پیشرفت شناخته می‌شود. هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی ابعاد و مقولات نظم و امنیت متناسب با الگوی خط‌مشی‎گذاری اسلامی- ایرانی پیشرفت در اندیشه رهبر معظم انقلاب است. روش: در این پژوهش بنیادی که از نوع توصیفی – اکتشافی است، تلاش شده است تا با استفاده از روش نظریه‌پردازی داده بنیاد، منظومه نظم و امنیت در الگوی خط‌مشی‎گذاری اسلامی- ایرانی پیشرفت مبتنی بر اندیشه رهبر معظم انقلاب تدوین و ارائه شود. لذا سیاست‌های ابلاغی، احکام و پیام‌های معظم‎له از نیمه خرداد 1368 تا پایان اردیبهشت‌ماه 1397 مورد مطالعه قرار گرفته و پس از مضمون‎بندی و کدگذاری، نسبت به احصاء مفاهیم و مقولات نظم و امنیت و روابط میان آنان اقدام شده است. یافته‌ها: بر اساس یافته‌های پژوهش، دال مرکزی منظومه نظم و امنیت، «پیشرفت نظم و امنیت» است که در ابعاد «میدان‌ها و عرصه‌ها»، «ویژگی‌ها و خصوصیات»، «موانع و آسیب‌ها» و «پیامدها و دستاوردها» بیانگر 239 مفهوم کلیدی در قالب 46 مقوله است و برخی از آن‌ها عبارت‌اند از: (امنیت در حوزه‌های مختلف و نظم اجتماعی)، (ثبات و آرامش سیاسی، مبارزه با اخلالگران نظم و امنیت)، (برخورد سلیقه‌ای در اجرای نظم و امنیت، احساس ناامنی در جامعه، و (ایجاد بستر تحقق عدالت در جامعه، رفاه عمومی و رونق اقتصادی). نتیجه‌گیری: نتایج به‌دست‌آمده بیانگر آن است که پیشرفت نظم و امنیت باید علاوه بر برخی ویژگی‌های گفته‌شده، دارای چهار شرط اصلی «حفظ و استحکام تشکیلات دستگاه‌های حافظ امنیت»، «روحیه مردم»، «ابزار و وسایل تأمین نظم و امنیت» و «اقتدار» نیز باشند؛ در غیر این صورت، پیشرفت در نظم و امنیت محقق نخواهد شد.