بررسی توزیع فضایی و مدل تلفات انسانی در بافت فرسوده منطقه 12 شهر تهران بر اساس شاخص‌های کالبدی بازآفرینی پایدار شهری

Abstract

مقدمه: بخش عمده‌ای از بافت‌های فرسوده شامل هسته اولیه و اصلی شهر می‌باشند که در گذر زمان نتوانسته‌اند تطابق لازم را با رشد شتاب‌زده مدرنیسم پیدا کنند. دراین‌بین، یکی از پرچالش‌ترین مباحث مطرح در چند دهه اخیر، موضوع مدیریت بازآفرینی و حل چالش بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری است. روش: پژوهش حاضر به لحاظ هدف، توسعه‌ای ـ کاربردی و ازلحاظ روش‌شناسی، توصیفی ـ تحلیلی مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی‌های میدانی است. دراین‌بین، ابتدا برای بررسی وضعیت بافت فرسوده و دستیابی به اهداف پژوهش، شاخص‌های کالبدی اسکلت ساختمان، جنس مصالح، تعداد طبقات، دانه‌بندی، قدمت ساختمان، نفوذپذیری و کیفیت ابنیه استخراج شد. در ادامه، برای کشف روند الگو جهت اثرگذاری شاخص‌های منتخب بر بازآفرینی در بافت فرسوده از ابزار رگرسیون فضایی جغرافیایی (GWR) و همچنین برای وزن‎دهی به شاخص‌های موردمطالعه و داده‌های فضایی از روش خودهمبستگی فضایی، ابزار Generate Spatial Weights Matrix موجود در نرم‌افزار ArcGis استفاده شد و نیز برای بررسی مدل تلفات انسانی و توزیع فضایی تلفات در بافت فرسوده منطقه 12 از روش‌های (نوروزی، ملویل و سلمونز) استفاده شده است. یافته‌ها: در تعیین طبقه‌بندی شاخص‌های بازآفرینی در بافت فرسوده بیشترین ضریب را در بین عوامل تأثیرگذار در بازآفرینی شاخص‌های اسکلت ساختمان و تعداد طبقات با ضریب 96/0 و 94/0 دارند و کمترین ضریب مربوط به شاخص تعداد واحد با ضریب 71/0 است. نتیجه‌گیری: همچنین نتایج بررسی مدل تلفات انسانی نشان داد که بیشترین وضعیت تلفات با تعداد 106584 نفر با ضریب M4d در وضعیت تلفات بلافاصله پس از فروریختن قرار دارند.