شناسایی مؤلفه‌های جمع‌آوری اطلاعات در پیشگیری انتظامی از جرم

Abstract

مقدمه: مؤلفه‌های جمع‌آوری اطلاعات از ابزارهای اساسی و پشتوانه‌های مهم در برنامه‌های پیشگیری انتظامی از جرم در جامعه اطلاعاتی امروز است. هدف این پژوهش شناسایی مؤلفه‌های جمع‌آوری اطلاعات در پیشگیری انتظامی از جرم است. روش: این پژوهش در زمره پژوهش‌های کیفی است که به روش تحلیل مضمون انجام شد. ابزار گردآوری اطلاعات، مصاحبه‌های کیفی نیمه‌ساختاریافته بود و مشارکت‌کنندگان شامل خبرگان درون و برون‌سازمانی بودند. تعداد مشارکت‌کنندگان در فرایند پژوهش براساس اصل اشباع نظری تعیین شد و با استفاده از روش نمونه‌گیری هدف‌مند انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات، اطلاعات‌ گردآوری شده تبدیل به متن شدند؛ سپس با استفاده از نرم‌افزار «مکس کیودا» و بهره‌گیری از شیوة کدگذاری داده‌های متنی تجزیه و تحلیل داده‌ها انجام شد. یافته‌ها: مؤلفه‌های جمع‌آوری اطلاعات در پیشگیری انتظامی از جرم، در قالب 2 مضمون اصلی و 16مضمون فرعی دسته‌بندی شد. مؤلفه درون‌سازمانی به‌عنوان مضمون اصلی اول و مؤلفه‌های اطلاعات محیط مجرمانه (اعم از نقاط جرم‌خیز، جرایم سازمان‌یافته، اغتشاش‌ها، اماکن پرسرقت و اطلاعات جغرافیایی)، رصد رسانه‌ها و فضای مجازی و... ازجمله مهم‌ترین مضمون‌های فرعی این مؤلفه به‌دست آمد. همچنین مؤلفه برون‌سازمانی به‌عنوان مضمون اصلی دوم و مؤلفه‌های اطلاعات بزهکاران (اعم از اطلاعات مجرمان سابقه‌دار (شیوه‌ها و شگردها، مرخصی یا فرار مجرمان سابقه‌دار، شنود مکالمات، کنترل مجرمان)، اطلاعات بزه‌دیدگان، سامانه‌های اطلاعاتی یکپارچه جرایم (شامل تجهیزات فنی اپتیکی و الکترونیکی و... به‌عنوان مضمون‌های فرعی مؤلفه اصلی دوم به‌دست آمد. نتیجه‌گیری: مؤلفه‌های شناسایی شده جمع‌آوری اطلاعات در دو حوزه درون‌سازمانی و برون‌سازمانی، شناخت مناسبی را در خصوص وضعیت محیط در اختیار فرماندهان و مدیران حوزه پیشگیری انتظامی از جرم و همچنین سایر فرماندهان مرتبط قرار می‌دهد تا با در نظر گرفتن آنها، اهداف و برنامه‌های خود را واقع‌بینانه‌تر ساماندهی کنند تا دستیابی به اهداف امکان‌پذیر شود.