تحلیل محتوای سریال‌های ماهواره در ارائه الگوی نقش به زنان و کاهش امنیت خانواده‌ها (تحلیل محتوای کیفی سریال کوزی گونی پخش شده از شبکه جم.تی.وی)

Abstract

شبکه های ماهواره ای فارسی زبان یکی از رسانه های فعال در جامعه ایران امروز هستند، که محتوای آن در فرهنگی غیرایرانی تولید شده و برای مخاطبان ایرانی پخش و منتشر می شود. بنابر نظریه های امپریالیسم فرهنگی و هژمونی فرهنگی و تودهسازی، یکی از کارکردهای رسانه تحقق بخشیدن به سلطه جهانی صاحبان قدرت و سرمایه است. در این راستا خانواده از اهداف اصلی رسانه میباشند. مطالعه پیش رو با هدف بررسی الگوهای ارائه شده در سریال های ماهواره ای، در زمینه حضور زنان در خانواده و نقش آن در امنیت خانواده، به تحلیل محتوای کیفی یکی از سریال های ماهواره ای فارسی زبان پرداخته است. به این منظور با انجام مصاحبه در میان زنان متأهل اصفهان، پرطرفدارترین سریال در حال پخش شبکه های ماهواره ای فارسی زبان مشخص شد و با استفاده از نمونهگیری، سکانسبندی و نشانه شناسی سکانس های انتخابی، نشانه های محتوایی مشخص و پس از آن واحدهای معنایی (نشانه ها) خلاصه و کدگذاری شد. کدهای مشخص شده با بازبینی های مکرر هر کدام در یک یا چند زیرمقوله قرار گرفتند و با تشکیل مقوله ها و ترکیبی از آنها تم های محتوایی مربوط به پژوهش شناسایی شد. از آن جمله می توان تقبیح خانه داری، ستایش اشتغال برای زنان، جایگزین کردن رابطه همسری با رابطه های دوستانه، پر تنش نشان دادن محیط های خانوادگی، بی توجهی به مادران خانه دار و بی اهمیت نشان دادن خانواده را نام برد.