مقایسه نیمرخ روان‌شناختی مجرمان سایبری تهران بزرگ با افراد عادی

Abstract

زمینه و هدف: با گسترش روزافزون استفاده از فضای مجازی، جرائم سایبری به یکی از تهدیدهای جامعه امروز تبدیل شده است. این پژوهش با هدف مقایسه نیمرخ روان‌شناختی مجرمان سایبری پلیس فتای تهران بزرگ با افراد عادی انجام شد. روش: در مطالعه­ای علی مقایسه­ای، 100 نفر از کلیه مجرمان سایبری پلیس فتای تهران بزرگ به روش نمونه­گیری هدفمند و 100 نفر از افراد عادی به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به پرسشنامۀ شخصیت فرم کوتاه میلون 3 پاسخ دادند. داده­ها با استفاده از آزمون‌های تحلیل واریانس چند متغیره مورد تجزیه ‌و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌­ها: نتایج نشان داد در میان الگوهای بالینی، میانگین نمرات شخصیت اجتنابی، وابسته، ضداجتماعی، آزارگر، خود ناکام ساز در مجرمان سایبری به‌طور معناداری بیشتر از افراد عادی است. اما در نمرات شخصیت اسکیزوئید، افسرده، نمایشی، اجباری و منفی گرا تفاوت معناداری بین دو گروه وجود نداشت. در رابطه با نشانه‌های بالینی، میانگین نمرات اختلال اضطرابی، شبه جسمی، دوقطبی (مانیا)، افسرده خویی، وابستگی به الکل و وابستگی به مواد در گروه مجرمان سایبری بیشتر از گروه افراد عادی بود اما در استرس پس از ضربه تفاوت معناداری وجود نداشت. همچنین میانگین نمرات آسیب­‌های شدید شخصیت (اسکیزوتایپال، مرزی، پارانوید) و نشانگان شدید (اختلال تفکر، افسردگی اساسی و اختلال هذیانی) به‌طور معناداری در مجرمان سایبری بیشتر از افراد عادی بود. نتیجه­‌گیری: نتایج این پژوهش، چارچوب فکری درباره نقش زیرساخت‌های روان‌شناختی در جرائم سایبری را تقویت می‌کند و می‌تواند به جهت‌دهی مطالعات آتی در خصوص جرائم سایبری به منزله مسئله‌ای نوپدید با تأثیرات بسیار گسترده در جامعه که کمتر در کشور ما مورد پژوهش قرار گرفته، کمک کند.