مسئولیت مدنی ناشی از افعال زیانبار کارکنان نیروهای مسلّح

Abstract

زمینه و هدف: یکی از وظایف حکومت‌ها اعمال حاکمیت در کشور از طریق نیروهای مسلّح است، اما انجام صحیح تکالیف مرتبط و جبران خسارت‌هایی که در این فرآیند به اشخاص وارد می‌شود از نشانه‌های توسعه امنیت و رشد حقوقی آن کشور محسوب می‌شود. در این تحقیق با هدف کاهش خسارات وارده به مردم، سعی شده مسئولیت مدنی ناشی از افعال زیانبار کارکنان تبیین شود. روش: با توجّه به ماهیت موضوع، پژوهش حاضر از نظر گردآوری اطلاعات به روش اسنادی و از طریق مطالعه قرآن کریم، نهج‌البلاغه، تحقیقات و منابع معتبر، کتب، مقالات مرتبط با این موضوع و قوانین و مقررات جدید انجام شده و اطلاعات به دست آمده به صورت توصیفی- تحلیلی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که سهل‌انگاری یا تقصیر کارکنان نیروهای مسلّح در انجام وظایف محوله می‌تواند منجر به وقوع ضررهای جبران‌ناپذیری به شهروندان گردد که در این حالت خود کارکنان عهده‌دار جبران خسارت وارده خواهند بود. لذا شایسته است در انجام تکالیف خود احتیاط‌های لازم را طبق قانون مراعات نموده تا معاف از جبران ضررهای وارده به اشخاص شوند. نتیجه‌گیری: در صورت بروز خسارت ناشی از افعال زیانبار کارکنان نیروهای مسلّح بستگی به منشأ ورود زیان و براساس شرایط زمانی و مکانی مأموریت، تقصیریابی احتیاطی کارکنان، نقص تجهیزات سازمانی و غیره بررسی نمود که آیا خود آنان یا سازمان مربوطه بایستی اقدام به جبران ضرر نماید و ورود ضرر به صورت مستقیم یا باواسطه نیز در این اثنی نقش بسزائی دارد. در خاتمه، با عنایت به حساسیت اقدامات این کارکنان و وجود خلأ قانونی ضرورت دارد که در قانون جرائم نیروهای مسلّح نیز موادی مختص به مسئولیت مدنی کارکنان نیروهای مسلّح وضع گردد.