تحلیل و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر قتل‌های ناموسی

Abstract

زمینه و هدف: قتل‌های ناموسی یکی از انواع قتل‌هایی است که بیشتر در جوامع عشایری و سنتی تحت تأثیر هنجارهای قبیله‌ای، عصبیت قومی، ساختار پدرسالارانه، فشار اجتماعی و غیره به وقوع می‌پیوندد. تأثیر روانی این نوع قتل‌ها در جامعه، نگارنده را بر آن داشت تا پژوهشی با هدف تحلیل و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر قتل‌های ناموسی در مقایسه با سایر قتل‌ها در استان‌های خوزستان، کرمانشاه و ایلام از سال 1391- 1395 انجام دهد. روش تحقیق: تحقیق حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده‌ها از نوع علی - مقایسه‌ای است. جامعۀ آماری آن شامل کلیۀ صاحب‌نظران و متخصصان در امر رسیدگی به قتل‌های ناموسی و سایر قتل‌ها است که اندازه نمونه با استفاده از فرمول کوکران 200 نفر محاسبه شد. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامۀ محقق ساخته بوده که داده‌های به دست آمده با استفاده از آزمون فریدمن و ویلکاکوسن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: براساس نتایج آزمون فریدمن و ویلکاکوسن، کلیۀ فرضیه‌های تحقیق به جز تأثیر عوامل اقتصادی بر قتل‌های ناموسی مورد تأیید قرار گرفت. به‌طوری ‌که بیش‌ترین تأثیر بر قتل‌های ناموسی مربوط به مسائل فرهنگی و کمترین تأثیر مربوط به مسائل اقتصادی است. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد مؤلفه‌های فقر فرهنگی، آداب و رسوم قبیله‌ای، تعصب قبیله‌ای و ناموسی، نظارت اجتماعی شدید بر زنان، ساختار خشن جامعۀ سنتی، فرهنگ پدرسالاری و ازدواج اجباری از مؤثرترین عوامل ارتکاب قتل‌های ناموسی در مقایسه با سایر قتل‌ها است که اصلاح الگوی فرهنگی جوامع سنتی با نظارت سازمان‌ها و دستگاه‌های مسئول می‌تواند مؤثرترین راه مقابله با این پدیده باشد.