چالش های رویاروی پیشگیری موقعیت‌مدار از جرائم سایبری فرامرزی

Abstract

با گسترش ابزارهای اطلاعاتی و ارتباطاتی، شمار فراوانی از افراد به فضای سایبر دسترسی یافته و گردش آزادانۀ اطلاعات آسان شده است. لیکن، به‌موازات تسهیل ارتباطات فرامرزی سایبری، تأمین امنیت فضای برخط و پیشگیری از بزه‌دیدگی احتمالی کاربران اهمیتی دوچندان یافته و هرگونه خللی در این امر، منجر به خسارات کلان خواهد شد. ماهیت فرامرزی غالب جرائم سایبری سبب می شود که کاربست تدابیر پیشگیرانۀ موقعیت مدار فرامرزی یا شناسایی موقعیت‌های پیش جنایی و پیشگیری فوری از آن‌ها، نیازمند همکاری کشورهای درگیر در قضیه باشد. لیکن؛ عدم تبعیت همگان از معیار قانونی هماهنگ (و نه یکسان)، قوانین متشتّت سایبری و شکاف‌های علمی و فنی موجود بین طرفین درگیر در قضیه، فرآیند پیشگیری را با چالش‌های اساسی مواجه می سازد. بنابراین، هرگونه موفقیت در این فرآیند، در گام نخست نیازمند آشنایی با خلأهای علمی و فنی رویاروی پیشگیری از این جرائم و سپس، تدوین راه بردهای علمی و عملی برای رفع آن‌ها است. در اثر پیشرو، به این نتیجه رسیده ایم که چالش های حقوقی و پلیسی به‌عنوان مهم‌ترین چالش های پیشگیری از جرائم فرامرزی به‌حساب می‌آیند. از همین رو، بر آن هستیم تا با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با رجوع به اسناد منطقه ای و بین‌المللی، جایگاه فعلی جامعۀ جهانی در زمینۀ پیشگیری از جرائم سایبری فرامرزی و چالش های موجود را مورد ارزیابی قرار دهیم و سپس راهکارهای پیشنهادی برای غلبه بر آن‌ها را ارائه دهیم.