بررسی جامعه شناختی نقش شبکه های اجتماعی اینترنتی در ایجاد اشکال مقاومت نوجوانان در پذیرش هنجارهای خانواده

Abstract

بررسی جامعه­شناختی نقش شبکه­های اجتماعی اینترنتی در ایجاد اَشکال مقاومت نوجوانان در پذیرش هنجارهای خانواده[1] معصومه ابراهیمی[2] خلیل میرزایی*[3] باقر ساروخانی[4] چکیده زمینه و هدف: امروزه شبکه‌های اجتماعی، بستری برای "گریز از مقررات" و هم "ساخت مقررات" شده است. این پژوهش با هدف، شناخت اَشکال مقاومت در برابر هنجارهای جامعه در بستر فضای مجازی انجام شده است. روش: پژوهش از نظر شیوه اجرا از نوع توصیفی - پیمایشی است. جامعه آماری تمامی فرزندان خانواده­های ساکن شهر تهران بود، که بر اساس نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای چند مرحله­ای 400 نفر به عنوان نمونه انتخاب شد. در بررسی فرضیه‌های پژوهش، بنابر نوع فرضیه از آزمون‌های آماری تحلیل واریانس یک سویه، همبستگی اسپیرمن، همبستگی جزئی و تحلیل واریانس دو سویه استفاده شد. یافته­ ها: بین میانگین اَشکال مقاومت در پذیرش هنجارهای خانواده در بین انواع شبکه‌های اجتماعی مجازی تفاوت معناداری وجود ندارد. بین میانگین نمرات اَشکال مقاومت در پذیرش هنجارهای خانواده در بین افرادی که میزان استفاده‌شان از شبکه‌های اجتماعی مجازی کمتر از 2 ساعت با افرادی که بین 2 تا 4 ساعت و 4 تا 6 ساعت است، تفاوت معناداری مشاهده می‌شود. بین نحوه‌ی استفاده و انگیزه‌های استفاده از شبکه­های اجتماعی مجازی و مقاومت نوجوانان در پذیرش هنجارهای خانواده رابطه‌ی معناداری وجود ندارد. نتایج: شبکه‌های اجتماعی مجازی، بستر تعامل طیف گسترده­ای از افراد با فرهنگ‌ها، اعتقادات و رفتارهای متفاوت است که می­تواند مغایر با هنجارهای خانواده باشد؛ از این رو، شبکه‌های اجتماعی مجازی به تناسب نوع، میزان استفاده و حتی انگیزه­ و دلایل استفاده از آن‌ها، توسط کاربران می­تواند در پذیرش یا عدم پذیرش هنجارهای جامعه و خانواده تأثیرگذار باشد. واژه­های کلیدی: شبکه‌های اجتماعی، فضای مجازی، هنجار خانواده، مقاومت نوجوانان، شهر تهران. .[1] این مقاله مستخرج از رساله دکتری معصومه ابراهیمی با عنوان: "بررسی جامعه­شناختی نقش شبکه­های اجتماعی در ایجاد اَشکال مقاومت نوجوانان در پذیرش هنجارهای خانوادگی (تحقیق در خانواده­های تهران)1397 " از دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران است. [2] . دانشجوی دکتری جامعه­شناسی گرایش مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران.ebrahimi_massome@yahoo.com [3]. دانشیار و عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران. (*نویسنده مسئول) mirzaeei-khalil@riau.ac.ir [4] . استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران. b.saroukhani@yahoo.com