مقایسه تصویر زنان و مردان در صفحه حوادث مطبوعات ایران

Abstract

چکیده زمینه و هدف: در دورانی که به عصر ارتباطات و اطلاعات مشهور شده، به سهولت نمی‌توان منکر نقش تأثیرگذار پیام‌های منتشر شده از سوی رسانه‌های همگانی شد. افزایش و تنوع وسایل ارتباط جمعی، این باور را در ذهن محققان و تحلیل‌گران شکل داده است که رسانه‌ها قادرند باورها، ارزش‌ها و هنجارهای مردم را تغییر دهند، یا آن‌ها را تقویت کنند و درونی سازند. تحقیق حاضر در پاسخ به این سؤال بود که نحوة انعکاس و برجسته‌سازی اخبار مجرمانة زنان در صفحة حوادث مطبوعات ایران چگونه است، آیا بین برجسته‌سازی اخبار مجرمانة زنان و مردان در مطبوعات، تفاوت معنا‌داری دیده می‌شود یا خیر؟ روش: برای رسیدن به پاسخ سؤال این تحقیق، از میان روزنامه‌های سراسری -که دارای صفحة حوادث هستند- روزنامة «اعتماد» به روش تصادفی ساده انتخاب شد. جامعة آماریِ این تحقیق را کلیة مطالب صفحة حوادث روزنامة اعتماد در بازة زمانی نیمة دوم سال 1378 و نیمة اول سال 1388 تشکیل می‌دهد؛ از این جامعه، نمونه‌ای به شیوة تصادفی طبقه‌بندی‌شده، شامل 24 شماره (یک ماه آماری برای روزنامه) انتخاب شد و به لحاظ سیزده متغیر، بررسی شد. این متغیرها که شامل سبک مطلب، سبک تنظیم مطلب، ارزش خبری، محتوا، جنسیت بزهکار، جنسیت بزه‌دیده، داشتن تیتر در صفحة اول، محل وقوع جرم، داشتن عکس، سابقة رویداد، چگونگی ارتکاب جرم و چگونگی استفاده از کادر و ترام بودند، با استفاده از شاخص‌های نظریه برجسته‌سازی ساخته ‌شدند و محقق را در جهت رسیدن به پاسخ سؤال تحقیق رهنمون ساختند. یافته‌ها: علی‌رغم این ذهنیت که از زنان انتظار اجرای اعمال مجرمانه نمی‌رود، روزنامه‌نگاران یا همان «دروازه‌بانان خبر» در انعکاس اخبار حوادث، بین اخبار مجرمانة زنان و مردان تفاوت معنا‌داری قائل نیستند و اخبار مجرمانة زنان، به گونه‌ای معنا‌دار، برجسته‌تر از اخبار مردان پوشش نمی‌گیرد. نتیجه‌گیری: روزنامه‌نگاران ایرانی در پوشش اخبار حوادث، بر اساس اصول و رویه‌های حرفه‌ای عمل می‌کنند؛ نه بر اساس جنسیت مجرم.