تبیین رابطۀ گسترش رسانه‌ها و خانواده‌گرایی (مطالعۀ موردی؛ شهر اصفهان)

Abstract

زمینه و هدف: خانواده‌گرایی یکی از ارزش‌های مهم فرهنگی است که در فرهنگ‌های مختلف متفاوت است. این ارزش در جریان مدرنیته تحت تأثیر تحولات صورت گرفته در نظام‌های فرهنگی و اجتماعی قرارگرفته که در نتیجۀ آن، خانواده‌گرایی و همچنین خانواده دچار تغییر و تحول شده است. از جمله پیامدهای مدرنیته، گسترش رسانه‌ها است. امروزه ارزش‌های جدید در قالب اشکال نمادین توسط رسانه‌ها به درون خانه‌های مردم نفوذ کرده که منجر به تغییر در نظام ارزشی جامعه شده است. این پژوهش در صدد است به بررسی تأثیر گسترش رسانه‌ها بر خانواده‌گرایی در شهر اصفهان بپردازد. روش: این تحقیق با استفاده از روش پیمایشی انجام ‌شده و جامعۀ آماری، ساکنان شهر اصفهان هستند که با فرمول کوکران برای جمعیت‌های بزرگ، حجم نمونه برابر 665 نفر تعیین که براساس نمونه‌گیری سهمیه‌ای مبتنی بر محل سکونت انتخاب شدند. داده‌ها با کمک پرسشنامۀ استاندارد خانواده‌گرایی و پرسشنامۀ محقق ساخته در خصوص رسانه‌ها جمع‌آوری و با کمک نرم‌افزار spss 22 و رگرسیون مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته است. یافته‌ها: بین گسترش رسانه‌ها و خانواده‌گرایی رابطه وجود دارد. افزایش کمیت استفاده از رسانه موجب می‌شود تا میزان خانواده‌گرایی کاهش و از طرفی بین کیفیت استفاده از رسانه و خانواده‌گرایی نیز رابطۀ همبستگی مستقیم وجود داشته و آن را تحت تأثیر قرار می‌دهد. نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر نشان داد با گسترش رسانه‌ها و افزایش میزان نفوذ آن به درون خانه‌ها، میزان استفاده از آن توسط افراد روند رو به رشدی داشته و ملاحظه شد بین کمیت و کیفیت استفاده از رسانه با خانواده‌گرایی رابطۀ مستقیم وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که با افزایش مصرف رسانه، خانواده‌گرایی کاهش می‌یابد که این امر می‌تواند خانواده را در معرض تهدید قرار دهد.