تحلیل نقش سرمایه اجتماعی بر توسعه اقتصادی-اجتماعی روستاهای مرزی منطقه سیستان

Abstract

سرمایه اجتماعی، امروزه به‌عنوان یکی از شاخصه‌های رشد و توسعه در هر جامعه‌ای مطرح می‌باشد. به‌طورکلی سرمایه اجتماعی دربردارنده مفاهیمی چون؛ اعتماد، همکاری و روابط متقابل بین اعضاء یک گروه، رشد و انسجام اجتماعی، بسط مشارکت اجتماعی و اعتماد متقابل فرد- جامعه و دولت است. هدف پژوهش حاضر سنجش متغیرهای مختلف سرمایه اجتماعی و تأثیر آن بر توسعه اقتصادی و اجتماعی روستاهای مرزی سیستان می‌باشد. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی مبتنی بر بررسی منابع کتابخانه‌ای، بررسی‌های میدانی و تکمیل پرسشنامه بوده، جامعه آماری موردمطالعه همه روستاهای واقع در محدوده مرزی سیستان را تشکیل می‌دهد که تعداد 1916 خانوار از 16 روستا نزدیک مناطق مرزی را در برمی‌گیرد. بدین منظور نمونه موردبررسی با بهره‌گیری از فرمول کوکران 380 سرپرست خانوار در روستاهای مرزی منطقه سیستان به‌دست‌آمده است. اطلاعات جمع‌آوری‌شده با استفاده از نرم‌افزار Spss و مدل ANP، تجزیه‌وتحلیل شده است. بر اساس نتایج حاصل از مدل ANP، از بین شاخص‌های موردبررسی شاخص افزایش استفاده از ماشین‌آلات با وزن عمومی 727/0 و وزن نرمال 161/0 در بالاترین رتبه و شاخص احترام به نظرات دیگران با وزن عمومی 004/0 و وزن نرمال 010/0 در پایین‌ترین رتبه قرارگرفته است. نتایج آنالیز واریانس (Anova)، نشان می‌دهد که رابطه معناداری بین سرمایه اجتماعی و توسعه اقتصادی-اجتماعی روستاهای مرزی منطقه سیستان وجود دارد. درواقع رشد سرمایه اجتماعی در زمینه توسعه اجتماعی و اقتصادی زمینه مشارکت آن‌ها را در تأثیرگذاری و تصمیم‌گیری‌های مؤثر در تهیه و اجرای طرح‌های توسعه روستایی فراهم می‌نماید.