شناسایی و تحلیل فضایی کانون‌های جرم خیز مرتبط با جرائم مواد مخدر در شهر مرزی ارومیه

Abstract

جرائم مرتبط با مواد مخدر ازجمله جرائمی هستند که با سرعت چشم‌گیری در حال رشد می‌باشند و تبدیل به یکی از پیچیده‌ترین معضلات جوامع بشری شده‌اند. شهرستان ارومیه یکی از شهرهای مرزی کشور بوده که به لحاظ هم‌جواری با کشورهای عراق و ترکیه در معرض بسیاری از تهدیدات ناشی از جرائم مواد مخدر بوده است. در این میان دلایل اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بسیاری منجر به افزایش جمعیت معتادین و به‌تبع آن افزایش تقاضای مواد و آثار شوم آن‌که سبب متلاشی شدن خانواده‌ها، گسترش فحشا، سرقت و جرائم مرتبط با مواد مخدر می‌گردد، شده است. هدف از پژوهش حاضر شناسایی و تحلیل فضایی کانون‌های جرم خیز مرتبط با جرائم مواد مخدر در شهر مرزی ارومیه بوده است و با بهره‌گیری از قابلیت‌های سامانه GIS الگوهای فضایی شکل‌گیری کانون‌های جرم خیز مرتبط با جرائم مواد مخدر در شهرستان مرزی ارومیه را مورد شناسایی و تحلیل قرار داده است. روش پژوهش تحلیلی- تطبیقی بوده و برای شناسایی الگوهای فضایی توزیع جرائم از آزمون مرکز متوسط، بیضی انحراف معیار، آزمون خوشه‌بندی، شاخص‌های نزدیک‌ترین همسایه، تخمین تراکم کرنل و تحلیل شبکه استفاده‌شده است. برای بررسی رابطه تراکم نسبی جمعیت و جرائم مواد مخدر از آزمون همبستگی پیرسون استفاده‌شده است. یافته‌ها نشان می­دهد که توزیع فضایی جرائم موردبررسی در شهرستان مرزی ارومیه از الگوی خوشه‌ای و متمرکز پیروی کرده و به‌طور عمده در سطح مناطق 2 و 4 شهرستان ارومیه است. نتایج بیانگر آن است که یکی از مهم‌ترین کانون‌های جرم خیز مواد مخدر در شهر مرزی ارومیه در منطقه 4 و در امتداد اتوبان خاتم‌الانبیا، محله اسلام‌آباد 1، جاده ریحان‌آباد، وکیل‌آباد، حاجی پیرلو و کانون دومی که به همین روش شناسایی‌شده است در منطقه 2 ارومیه محدوده بین بادکی و محله کشتارگاه، باغ رضوان و اسلام‌آباد 2 می‌باشد. نتایج نهایی نشان داد بین تراکم جمعیت در این محدوده‌ها و نرخ وقوع بزهکاری در آن‌ها رابطه مستقیم وجود دارد.