بررسی تأثیر قاچاق کالا بر امنیت مرز (دیدگاه کارکنان گمرک جمهوری اسلامی ایران)

Abstract

قاچاق کالا بر ابعاد مهم امنیت در مرزها شامل اقتصادی، سیاسی، جغرافیایی، اجتماعی و فرهنگی آثار نامطلوبی را برجای می‌گذارد. پژوهش حاضر به دنبال شناسایی تأثیر قاچاق کالا بر امنیت مرزها می باشد. مطالعات تجربی و نظری نشان داده است که امنیت مرزها تحت تأثیر قاچاق کالا دارای ابعاد مختلفی شامل؛ امنیت اقتصادی، امنیت سیاسی، امنیت اجتماعی و فرهنگی و امنیت جغرافیایی مرز، می‌باشد. هر یک از این ابعاد تحت تأثیر قاچاق کالا، اثرات نامطلوبی را نشان داده است. روش پژوهش، توصیفی – استنباطی و از نوع پیمایشی بوده و ابزار تحقیق نیز پرسشنامه بوده است. جامعه آماری شناسایی‌شده، کلیه کارشناسان در گمرک کل کشور، حدوداً 1100 نفر بوده که با استفاده از فرمول کوکران، 284 نفر به ‌عنوان حجم نمونه تعیین شدند. روش تجزیه ‌وتحلیل داده‌ها نیز با استفاده از مدل معادلات ساختاری نرم‌افزار لیزرل صورت گرفته که وزن و تأثیر قاچاق کالا بر هر یک از ابعاد امنیتی مرزها را در این تحقیق نشان داده است. نتایج یافته‌های تحقیق نشان داده است که قاچاق کالا بر تمامی ابعاد امنیتی در مرزها مؤثر است. به‌طوری‌که بیشترین اثرگذاری بر روی امنیت اجتماعی- فرهنگی به میزان 87 درصد، امنیت سیاسی 72 درصد و بر ابعاد امنیت اقتصادی و جغرافیایی هرکدام به میزان 56 درصد، می‌باشد. بنابراین قاچاق کالا، امنیت مرزها را تحت تأثیر قرار می‌دهد به‌ طوری‌که بر ابعاد اجتماعی، فرهنگی و سیاسی بیشتر از ابعاد اقتصادی و جغرافیایی مرزها، اثر منفی دارد. گفتنی است که مهم‌ترین آثار نامطلوب قاچاق کالا بر ابعاد اجتماعی، فرهنگی مرزهای کشور می‌باشد.