نقش بازارچه‌های مرزی در توسعه اقتصادی مناطق مرزی (مطالعه موردی: بازارچه مرزی قاسم رش در شهرستان سردشت)

Abstract

یکی از مهم‌ترین عوامل توسعه اقتصادی تأثیرگذار بر امنیت عمومی شهرستان مرزی سردشت ایجاد بازارچه‌های مرزی در طی سال‌های اخیر بوده است، اساس ایجاد بازارچه‌های مرزی آن است که دست آورده‌ای آن به مرزنشینان تعلق گیرد و علاوه بر تأمین سطح مطلوب اشتغال در مناطق مرزی، ایجاد مزیت‌های نسبی در تولید فعالیت‌های بازرگانی در دو سوی مرزها را در پی داشته باشد. پژوهش حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش و ماهیت توصیفی- پیمایشی می‌باشد. جامعه آماری شامل مسئولان و خبرگان سیاسی، امنیتی، نظامی، انتظامی، قضایی، مرزی و مرزبانان سردشت به تعداد 85 نفر که کلیه آن‌ها نیز به‌عنوان نمونه آماری در نظر گرفته شدند با توجه به آمار جمعیتی شهرستان سردشت که بالغ‌بر 118845 بر اساس آمارنامه سال 1395 می‌باشد با استفاده از روش کوکران حدود 78/321 پرسشنامه موردنیاز بود که برای نتیجه‌گیری بهتر، تعداد پرسشنامه‌ها به تعداد 340 عدد پرسشنامه افزایش یافت. همچنین، پایایی پرسشنامه با استفاده از روش آلفای کرونباخ 786/0 درصد است که گویای پایایی بالای ابزار پژوهش می‌باشد. یافته‌ها نشان داد که بین توسعه بازارچه مرزی قاسم رش و معیارهای توسعه اقتصادی منطقه رابطه معنی‌داری وجود دارد. همچنین یافته‌ها نشان داد که میان مؤلفه‌های توسعه اقتصادی منطقه مرزی سردشت و توسعه بازارچه مرزی قاسم رش رابطه مستقیمی وجود دارد و بیشترین همبستگی بازارچه مرزی قاسم رش با توسعه اقتصادی به ترتیب اولویت سه رتبه‌ای شامل اشتغال، افزایش امنیت و رفاه منطقه‌ای می‌باشد. بازارچه‌های مرزی بر توسعه اقتصادی، اشتغال‌زایی مستقیم و غیرمستقیم در منطقه، افزایش سطح رفاه عمومی و بالا رفتن درآمد، کاهش مهاجرت از روستاهای مرزی به شهر سردشت و جلوگیری از تخلیه روستاها، کاهش تجارت غیرقانونی و قاچاق کالا و در نهایت افزایش تولیدات در سطح استان و شهرستان جهت صادرات به آن‌طرف مرز در شهرستان سردشت تأثیر دارند. سه اولویت اول طبق بررسی‌های میدانی شامل اشتغال‌زایی، افزایش امنیت و توسعه رفاه منطقه‌ای می‌باشد.