بررسی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر ارتقاء امنیت پایدار مناطق مرزی (نمونه موردی: استان ایلام)

Abstract

حفظ و گسترش امنیت مناطق مرزی دغدغه اصلی و همیشگی کشورهای که دارای مرزهای مشترک طولانی با همسایگان خود هستند، می‌باشد. آنچه که می‌تواند بر امنیت پایدار این مناطق تأثیرگذار باشد و آن را تضمین کند شناسایی عوامل مؤثر بر آن و تلاش جهت برون‌رفت از چالش‌ها و تقویت فرصت‌ها می‌باشد. ازاین‌رو پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل اثرگذار بر ارتقاء امنیت پایدار استان ایلام پرداخته است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و روش انجام کار بر اساس مدل ترکیبی تحلیل استراتژیک SWOT و مدل برنامه‌ریزی استراتژیک QSPM است. جمع‌آوری داده‌ها به شیوه میدانی و با ابزار پرسشنامه از مسئولین و صاحب‌نظران جهت تبیین و درک درست از عوامل مؤثر بر امنیت استان می‌باشد. تحلیل‌های حاصل از مدل SWOT نشان می‌دهد که این استان علیرغم برخورداری از نقاط قوتی چون امن‌ترین مرز کشور، موقعیت ژئوپلیتیک مناسب، مشارکت مردم در امنیت برخوردار است. از موانع اساسی چون کمبود زیرساخت‌ها، هم‌جواری با کشوری با عدم اقتدار و اشرافیت کامل بر مرز خود، فقدان ثبات امنیتی در کشور همسایه به عنوان نقطه ضعف روبرو است. بر اساس این بررسی‌ها نتایج پژوهش نشان می‌دهد که راهبرد مناسب برای رسیدن به امنیت پایدار در استان مرزی ایلام در موقعیت تهاجمی قرار دارد. در این پژوهش جدول اولویت‌بندی استراتژی‌های انتخاب‌شده QSPM نیز تشکیل گردید که بیانگر آن است از میان استراتژی‌های برگزیده استراتژی ایجاد و توسعه منطقه آزاد تجاری به دلیل وجود مزیت‌های نسبی بر توسعه استان نسبت به دیگر استراتژی‌ها از اولویت بالایی برخوردار است.