تحلیل عوامل مؤثر بر مهاجرت روستاهای مرزی (مطالعه موردی: روستاهای مرزی دهستان چالدران جنوبی)

Abstract

تلاش به‌منظور ایجاد رفاه، ارتقاء معیشت و دست‌یابی به زندگی بهتر ازجمله اهداف اجتماعی بشر به‌منظور ماندگاری در کلیه عرصه‌های سکونتگاهی است. ازاین‌رو افراد در راستای فرار از مشکلات و تنگناهای موجـود در محلِ سکونت خویش و همچنین برخورداری از خوشبختی و آنچه حق طبیعی انسـان برای ادامـه زندگی قلمداد می‌گردد؛ به فضای سکونتگاهی دیگر مهاجرت می‌کنند. در راستای این روند جمعیتی؛ روستائیان مناطق به‌منظور استفاده از امکانات معیشتی-رفاهی و نیز در جهت یافتن شغل و ایجاد درآمد مکفی، دست به مهاجرت می‌زنند. لذا پژوهش حاضر به بررسی و تحلیل عوامل مؤثر بر مهاجرت روستاهای مرزی دهستان چالدران جنوبی پرداخته است. روش تحقیق در پژوهش حاضر، توصیفی – تحلیلی، مبتنی بر بررسی منابع اسنادی، بررسی‌های میدانی و تکمیل پرسشنامه بوده است. جامعه آماری تحقیق 542 خانوار روستایی با جمعیت 2901 نفر در 8 روستای مرزی دهستان چالدران جنوبی بر اساس سرشماری نفوس و مسکن سال 1390 بوده است. به‌منظور تعیین حجم نمونه با استفاده از فرمول اصلاح‌شده کوکران تعداد 148 سرپرست خانوار به‌عنوان نمونه انتخاب گردید. یافته‌های حاصل از تحلیل عاملی تأییدی با استفاده از نرم‌افزار لیزرل که 45 متغیر آشکار (شاخص) در قالب چهار متغیر نهفته (عامل) شامل: اقتصادی؛ اجتماعی؛ کالبدی و جغرافیایی و اقلیمی مدنظر قرارگرفته شد که نتایج آزمون حکایت از پیش‌ترین دلیل مهاجرت در روستاهای مرزی عوامل اقتصادی می‌باشد. به‌طوری‌که پایاترین متغیرها، دو متغیر بیکاری و عدم رضایت از درآمد حاصل از انجام فعالیت‌ها مانند (دامداری، زراعت و ...) با مقدار 2R (مجذور همبستگی چندگانه) 0.44 و 0.43، بیش‌ترین تأثیر را در امر مهاجرت داشته‌اند.