نقش بازارچه مرزی در ارتقاء شاخص‌های اجتماعی و اقتصادی روستاهای مرزی استان سیستان و بلوچستان (مطالعه موردی: بازارچه میلک)

Abstract

توسعه اقتصادی مناطق مرزی و افزایش رفاه و درآمد اقتصادی مرزنشینان از طریق فعالیت‌های سالم اقتصادی با حمایت و سرمایه‌گذاری دولت‌ها بر کارکرد امنیتی مرز تأثیر مثبت دارد. بازارچه‌های مرزی به‌عنوان یکی از اهرم‌های مهم در ایجاد اشتغال و توسعه روابط تجاری با کشورهای هم‌جوار در سال‌های گذشته، پیوسته تأثیر قابل‌توجهی در فعالیت‌های اقتصادی کشور داشته‌اند. ایجاد اشتغال و درآمد برای مردمان مستقر در نواحی مرزی، صادرات کالاها و محصولات تولیدشده در مناطق مرزی به کشورهای هم‌جوار (با توجه به شرایط خاص افغانستان و پاکستان و عدم رشد تولید بالأخص در افغانستان) و واردات و تأمین کالاهای موردنیاز معیشتی برای مردم مرزنشین از کشورهای موصوف، ایجاد امنیت اجتماعی در مناطق مرزی، برقراری روابط حسنه و حسن هم‌جواری با مردم مرزنشین کشورها (با توجه به قرابت‌های قومی و طایفه‌ای) یا کشورهای هم‌جوار و ایجاد امنیت پایدار در مرزها، نشر و صدور ارزش‌ها و فرهنگ‌های اجتماعی و اسلامی و ملی به آن‌سوی مرز که از مهم‌ترین اهداف راه‌اندازی بازارچه‌های مرزی هستند همه و همه در سایه رشد بازارچه‌های مرزی میسر می‌شود. در همین راستا پژوهش حاضر باهدف ارزیابی نقش بازارچه مرزی میلک در ارتقاء شاخص‌های اجتماعی و اقتصادی روستاهای مرزی شهرستان هیرمند واقع در استان سیستان و بلوچستان صورت گرفته است. نوع تحقیق کاربردی، روش انجام آن با توجه به ماهیت و اهداف پژوهش، توصیفی- تحلیلی و نوع نگرش به آن ساختاری- سیستمی می‌باشد. جامعه آماری پژوهش، سرپرستان خانوار روستاهای پیرامون بازارچه میلک بودند. جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته انجام شد. برای تعیین اعتبار ابزار پژوهش از اظهارنظر استادان و متخصصان ذی‌ربط و برای تعیین پایایی آن از همسانی درونی به روش آلفای کرونباخ استفاده شد. ضریب آلفای کرونباخ 86/0 برای متغیرهای گوناگون به دست آمد که نشان بهینگی پرسشنامه داشت. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از طریق نرم‌افزار SPSS انجام‌گرفته است. نتایج نشان‌دهنده رابطه معنادار تا سطح 99 درصد در رابطه با اثرات بازارچه مرزی در تحقق پایداری اجتماعی و اقتصادی مناطق روستایی بوده است.