گذری به سرقت علمی و شناخت مهمترین نرم‌افزارهای تشخیص و پیشگیری

Abstract

هدف: هدف از پژوهش حاضر، آشنایی با سرقت علمی و معتبرترین نرم­افزارهای داخلی و خارجی به منظور پیشگیری از این فعالیت مجرمانه می­باشد. روش پژوهش: روش پژوهش حاضر، سندی یا کتابخانه­ای است و با رویکرد مروری متون و اسناد در این زمینه را مورد بررسی قرار می­دهد. یافته­های پژوهش: بر مبنای یافته­های پژوهش، سرقت علمی فعالیتی غیراخلاقی و مجرمانه بوده و مشمول مجازات­های قانونی می­باشد. همچنین به منظور شناسایی و پیشگیری از ارتکاب تخلف علمی نرم­افزارهایی طراحی گردیده که دارای انواع داخلی و خارجی می­باشد. بر این اساس، Duplichecker، PaperRater، Smallseotools، CopyLeaks، CopyEscape، Grammerly، Plagiarisma، Plagiarism Check، PlagScan، Unichek، PlagTracker، Eve2، Writecheck،Turnitinمهمترین نرم­افزارهای خارجی و سامانه مهتاب، نرم­افزار مشابه­یاب احادیث و روایات، سامانه همانندجو، سامانه همتاجو و سامانه مشابهت­یاب مقالات (سمیم نور) مهمترین نرم­افزارهای داخلی در این زمینه می­باشند. همچنین بر اساس مطالعات محققان Turnitin معتبرترین نرم­افزار سرقت علمی می­باشد. نتیجه­گیری: آموزش و تولید محتواهای آموزشی هم در زمینه شناخت و پیشگیری از سرقت علمی شامل آموزش در زمینه فرایند پژوهش، استناددهی، ابزارها و منابع پژوهش و هم در زمینه شناخت نرم­افزارهای سرقت علمی می­تواند بعنوان عاملی کنترل­کننده بسیار حائز اهمیت بوده و تا حد زیادی میزان سرقت علمی را کاهش دهد. همچنین اعمال مجازات و برشمردن جرایم برای افراد خاطی و متخلف هم از سوی موسساتی مانند دانشگاه­ها و مراکز آموزشی و پژوهشی و نشریات مختلف و هم از سوی مسئولان دولتی برای مبارزه با این پدیده غیراخلاقی عامل کنترل­کننده مهم دیگری است که می­بایست مورد توجه قرار گیرد.