مردم شناسی جنایی با استفاده از ژنوم میتوکندری

Abstract

در سال های اخیر درخت فیلوژنتیک دودمان مادری از طریق مارکرهای mtDNA ترسیم شده است. برخلاف بسیاری از مولکول های DNA ، ژنوم میتوکندری فقط از طریق مادر به ارث میرسد. به این معنی که هر انسانی همان 16569 نوکلئوتیدی را در توالی میتوکندری خود دارد که مادر او دارد و در نتیجه مادر مادرش و الی آخر. اما، در مواردی نادر در یک نقطه موتاسیون اتفاق میافتد و mtDNA بچه در آن نوکلئوتید با مادرش متفاوت خواهد بود. برای مثال، در توالی ممکن است G به A تبدیل شده باشد. اگر این بچه مؤنث باشد، این موتاسیون را به فرزندان خود منتقل خواهد کرد که در آن صورت شاخه ای جدید در درخت فیلوژنتیک آن جمعیت شکل می گیرد. mtDNA دو منطقه بسیار متغیر دارد که عبارت است از: HVSI و HVSII که این دو منطقه 1100 جفت باز دارد و جهش و دگرگونی های ایجاد شده در این مناطق، حدود 10 برابر سریع تر از DNA هسته ای است. منطقه HVSI معمولاً در تعیین هویت استفاده میشود. تعداد کپی های mtDNA در سلول زیاد است و به همین علت در نمونه های کم، فاسد و تخریب شده درشناسایی هویت اجساد مجهول الهویه و مجرمان استفاده میشود. در مطالعه حاضر، توالی منطقه HVSI ژنوم میتوکندری در 8 قوم فارس، ترک آذری، گیلک؛ کرد، سیستانی و بلوچستانی، ترکمن عرب، تعیین و با توالی مرجع کمبریج مقایسه و هاپلوتی پهای آن مشخص شده است. میانگین اختلاف توالی نوکلئوتیدی منطقه HVSI در اقوام مطالعه شده، 48 نوکلئوتید است و داده های به دست آمده از مطالعه ژنوم میتوکندری 357 نفر از جمعیت، mtDNA را ابزاری مناسب برای تعیین هویت در جمعیت ایران میداند.