بررسی نظریه ها و فرآیندهای روانشناختی در تبیین جرائم و کاربرد آنها در تدوین برنامه های کاهش جرم

Abstract

در نظریه های سنتی ، شخصیت مجرم به عنوان صفتی تلقی شده که به واسطه تجارب خانوادگی تکوین می یابد. البته هنوز بسیاری از جرم شناسان نسبت به این موضوع تردید دارند چرا که این رویکرد با جهت گیری های اثبات گرایی، جبرگرایی، زیست شناختی پروژه لمبروزو مرتبط است. به طور کلی اقدامات جر مآمیز حاصل یک محیط اجتماعی است و باید در بحث جرائم هم عوامل فردی و هم نقش نهادهای اجتماعی در نظر گرفته شود چرا که هیچ عاملی به تنهایی تبیین کننده این امر نیست. حتی در دیدگاه های جبرگرایی محیطی نیز این توافق وجود دارد که بسیاری از اقدامات جرم آمیز توسط افراد خاصی صورت می گیرد و حاصل برخی از فرآیندهای درونی است. فرآیندها و رویدادهای روان شناختی میتواند در بعضی از افراد زمینه ساز و استمرار بخش به جرائم شود. این فرآیندها در تبیین برخی امور که مرز بهنجار و نابهنجار را شکننده می سازد، مؤثر است. در این مقاله، جرم و رفتارهای مجرمانه از نظریه های شرطی سازی کلاسیک، شرطی سازی کنشگر، یادگیری شناختی رفتاری و مدل پردازش اطلاعات، تبیین میشود. تلویحات کاربردی این نظریه ها به خوبی روش های کار و برنامه های درمانی مؤثر با بزهکاران جوان و بزرگسال را در کاهش ارتکاب مجدد رفتارهای جرم آمیز تبیین می کند و برنامه های مداخله طراحی شده در هر دیدگاه به اجمال مورد بحث قرار می گیرد.