تهیه بانک اطلاعات ژنتیک جهت تعیین هویت افراد در حوادث و جرایم

Abstract

در حوادث و بلایای طبیعی از قبیل سیل، زلزله و همچنین حوادث غیر طبیعی از قبیل جنگها، تصادفات، سقوط هواپیما و... ممکن است افراد زیادی کشته شوند که قابل شناسایی نباشند. در چنین مواردی، تنها روش ممکن برای تشخیص پیکر غیرقابل شناسایی و یا اجزای پیکر، بهره گیری از شاخصهای فناناپذیر ژنتیک است. این فناوری بر این نظریه استوار است که تفاوت میان افراد از تفاوت موجود در اطلاعات ژنتیکی DNA آنها ناشی میشود، لذا جهت پیشگیری از مفقود شدن میتوان یک بانک اطلاعات ژنتیکی برای جامعه هدف تهیه کرد تا در مواقع ضروری از این اطلاعات برای شناسایی افراد مفقود استفاده شود. 99درصد DNA انسان در افراد مختلف یکسان است و در حقیقت مقدار نسبتاً کمی از DNA افراد با یکدیگر متفاوت است. بروز تنوع در این نواحی محدود اساس انجام آزمونهای ژنتیکی برای متمایز کردن افراد از یکدیگر است. یک درصد نواحی متغیر در سراسر ژنوم که به صورت تکراری و پراکنده ظهور مییابند، به عنوان مارکرهای ژنتیکی در اشکال مختلف معرفی شده اند( 1). چندین نوع توالی در سطح DNA وجود دارد که برای شناسایی میتوان از آنها بهره برد: VNTRs (تکرارهای پشت سر هم از نوکلئوتیدهای متنوع)، STRs (توالیهای تکراری پشت سر هم کوتاه)، SNP (توالیهای تک نوکلئوتیدی)، mtDNA (ژنوم میتوکندری)(2). باتوجه به قابلیتها ومحدودیتهای هریک از توالیهای مذکور، بیشتر آزمایشهای امروزی بر روی DNA ، براساس تکثیر و آشکارسازی STRs صورت میگیرد. به دست آوردن اطلاعات ژنتیکی جهت تعیین هویت شامل مراحل ذیل است( 3): Profiling.4 PCR.3 Quality Control.2 extraction DNA.1 در این روش با تهیه یک بانک اطلاعات ژنتیکی از افراد شاغل در مشاغل پرخطر و مدیریت نرم افزاری اطلاعات، در هنگام بروز سوانح وحوادث با ردیابی اطلاعات ژنتیکی پیکرهای غیرقابل تشخیص و مقایسه با سوابق مندرج در بانک، شناسایی صورت میگیرد. از مزایای این روش میتوان به موارد ذیل اشاره کرد: با توجه به اینکه در حوادث و جنگها گاهی ممکن است تنها یک تکه از استخوان، دندان، پوست، مو و... به دست آید، لذا بهترین روش جهت شناسایی، روشهای مبتنی بر ژنتیک است.در این روش گذشت زمان باعث از بین رفتن اطلاعات نشده و میتوان از نمونه های استخوان مربوط به دهها سال قبل نیز DNA استخراج کرد. باتوجه به اینکه اطلاعات ژنتیکی هر فرد منحصر به او و فناناپذیر است، لذا دقیقترین روش جهت شناسایی است. از سرعت بالا در شناسایی برخوردار است. با نوجه به موارد ذکر شده میتوان گفت که تعیین هویت ژنتیکی بهترین و مطمئنترین روش جهت شناسایی است، لذا برای امدادگران، خبرنگاران، نیروهای نظامی و انتظامی که به طور مداوم در معرض خطر، حادثه و مأموریتهای سخت قرار دارند، تهیه یک بانک اطلاعات ژنتیکی جهت پیشگیری از مفقود شدن در حوادث، لازم و ضروری به نظر میرسد.