جایگاه پلیس ویژه کودکان و نوجوانان در فرآیند دادرسی کیفری

Abstract

ضابطین دادگستری، بازوهای اجرایی دادسراها و دادگاه ها در انجام وظایفشان هستند و قانون تکالیف زیادی بر عهده آنان نهاده که از نخستین لحظه های پس از وقوع جرم تا واپسین دقایق اجرای مجازات را در بر می گیرد. این وظایف و اختیارات نمایانگر آن است که افرادی با ویژگی های خاص و منحصربفرد باید در این جایگاه قرار گیرند. در بزهکاری کودکان و نوجوانان اهمیت این موضوع دو چندان می شود؛ زیرا در فرآیند دادرسی آنها، بیشترین احتمال آسیب و نقض معیارها وجود دارد. بنابراین وجود و حضور پلیسی که در زمینه برخورد با کودکان و نوجوانان آموزش دیده و متخصص باشد راهگشاست. به نظر می رسد به دلایل مهمی مانند حساسیت قشر کودک و نوجوان و آسیب پذیری اجتماعی و روانی آنان، مصون نگه داشتن آنها از عواقب زیانبار مداخله نظام کیفری و نیز پیشگیری از وقوع جرایم آتی تشکیل پلیس ویژه کودک و نوجوان در فرآیند دادرسی امری ضروری است. در همین راستا، اسناد بین المللی لازم الاجرا بر ضرورت وجود آن تأکید نموده و مقررات خاصی را نیز در این زمینه تدوین نموده اند و به تبعیت از آن، بیشتر کشورهای پیشرفته نیز اقدام به تأسیس این نهاد نموده اند. هر چند در سیاست جنایی تقنینی و قضایی ایران، این امر مورد توجه قرار نگرفته بود؛ اما خوشبختانه قانون برنامه پنجم توسعه مصوب 15 / 10 / 1389 و نیز تدوین لایحه قانون آیین دادرسی کیفری و لایحه رسیدگی به جرایم اطفال که برای تصویب به مجلس شورای اسلامی تقدیم شده، گامی مثبت در این جهت برداشته است. امید است هر چه سریعتر قانونگذار این مقررات را تصویب نماید تا پلیس ویژه کودک و نوجوان با لحاظ استانداردهای لازم و بهره گیری از تجارب سایر کشورها تأسیس شود.