سکونتگاههاى غیر رسمى، امنیت و توسعه پایدار شهرى (مطالعه موردى شهربندرعباس)

Abstract

با شروع هزاره سوم، تخمین زده می شود که تقریباً نیمی از جمعیت جهان در مناطق شهری سکونت یافته باشند، یعنی جایی که بیشترین منابع را مصرف و بیشترین ضایعات و آلودگی ها را تولید می کنند. فقر، تخریب محیط زیست، فقدان خدمات شهری، نزول زیر بناهای موجود، فقدان دسترسی به زمین و سر پناه از جمله بحران های مربوط به رشد جمعیت در شهرها هستند. شهر بندرعباس در سال هاى اخیر بواسطه موقعیت استراتژیک و وجود بنادر و همچنین صادرات و واردات کالا رشد و توسعه بى سابقه اى را یافته است. جمعیت این شهر در سرشمارى 75 معادل 273578 نفر بوده که این تعداد در سال 85 به 379301 نفر افزایش پیدا کرده است. بر این اساس مشخص است که جمعیت این شهر طى دوره 75 تا 85 بالغ بر 105 هزار نفر افزایش یافته است. از طرفى مهاجرت از سایر استان ها به این شهر سبب گسترش شهر و ایجاد محلات حاشیه اى و فرسوده شدن بافت قدیمى این شهر شده است که این محلات توسعه پایدار را در شهر بندرعباس به چالش کشیده اند.نتایج این تحقیق بیانگر این است که در میان محلات داراى بافت حاشیه اى مورد بررسى در شهر بندرعباس محلات داماهى و اسلام آباد داراى پایدارى نسبتا قوى هستند و شاخص امنیتى در این محلات به نسبت رضایت ساکنان خوب ارزیابى شود. از طرفى محله شهناز به عنوان محله ناپایدار شناخته شد. این محله و همچنین محلات با پایدارى ضعیف داراى وضعیت نابسامانى به لحاظ امنیتى هستند. بر اساس آمارها حدود نیمى از دزدى ها ومزاحمت هاى خیابانى در این محلات صورت مى گیرد که محله شهناز و دوهزار در صدر این محلات قرار دارند. برنامه ریزى جهت جلوگیرى از مهاجرت ساکنان بومى و همچنین ارائه خدمات و امکانات به ساکنان محلات بافت غیر رسمى به همراه اجراى آموزش هاى شهروندى و طرحهاى بهسازى و نوسازى از مهمترین راهکارها در راستاى توسعه پایدار شهرى و ایجاد امنیت ساکنین محلات مى باشد. روش مورد استفاده در این پژوهش توصیفی و تحلیلی - کمی می باشد و با استفاده از مدلها و تکنیکهاى امتیاز استاندارد شده و موریس در ابتدا میزان پایدارى محلات مورد بررسى قرار گرفته و رتبه بندى شدند و در مرحله بعد با استفاده از رتبه بندى انجام شده میزان امنیت در محلات از نظر ساکنان شناسایى شدند.