تحول نقش پلیس در نظام های تطبیقی و اسناد بین المللی در پرتو آموزه های حقوق بشر

Abstract

چکیده زمینه و هدف: پلیس سازمانی است که حفظ نظم، امنیت و آرامش عمومی در جامعه، کشف جرم، شناسایی و دستگیری متهمان را بر عهده دارد. در نظام های مختلف جهت افزایش کیفیت و کارآمدی، اختیارات زیادی به پلیس اعطا شده است. بااین حال، سوءاستفاده پلیس از این اختیارات ازجمله مسائلی است که دغدغه های بسیاری را ایجاد کرده است. یکی از راهکارهای رفع این دغدغه ، ضابطه مند کردن عملکرد پلیس است. در راستای این هدف نظام های تطبیقی تلاش کرده اند از طریق مکانیزم های مختلف عملکرد پلیس را به موازین حقوق بشری نزدیک تر کنند. جامعه جهانی نیز تلاش کرده از طریق اسناد متعدد بین المللی پلیس را مخاطب قرار داده و آن ها را ملزم به رعایت اصول حقوق بشری و حرکت در چهارچوب این معیارها نماید. روش تحقیق:روش مورد استفاده در این مقاله توصیفی و تحلیلی بوده و برای تهیه منابع آن از اسناد مختلف ازجمله کتاب ها و مقالات مختلف، اسناد بین المللی و قوانین نظام های مختلف استفاده شده است. یافته ها:اهمیت معیارهای حقوق بشری موجب شده که همسو نمودن وظایف و اختیارات پلیس با آموزه های حقوق بشری به یکی از مهم ترین اهداف نظام های مختلف کیفری تبدیل شود. هرچند در برخی نظام ها اقدامات نمادین بر تدابیر اصلاحی اساسی و بنیادین پیشی گرفته و در برخی موارد نیز در حد قواعد مشورتی و توصیه ای باقی مانده است، ولی در برخی موارد مکانیزم های پیش بین یشده مؤثر بوده است. نتیجه گیری:هرچند نبود ضمانت اجرای قوی جهت تضمین رعایت موازین حقوق بشری همچنان از چالش ها و معضلات اساسی در عرصه بین الملل است، ولی اهمیت این موازین موجب شده که کم کردن هرچه بیش تر فاصله میان عملکرد پلیس با این معیارها به یکی از اهداف نظام های پلیسی تبدیل گردد.