مداخله بشردوستانه، حق تعیین سرنوشت، صلح و امنیت بین المللی، توسل به زور

Abstract

موضوع مداخلات بشردوستانه از جمله مباحثی است که موافقین و مخالفین متعددی دارد. البته با توجه به تهدیدهایی که امروزه صلح و امنیت بین المللی را تحت تاثیر قرار می دهند، باید پذیرفت که مداخلات بشردوستانه، یک ابزار ضروری برای حفاظت از صلح و امنیت بین المللی است. گرچه به لحاظ قوانین و مقررات لازم الاجرای بین المللی مانند منشور ملل متحد، توسل به زور از طریق مداخلات بشردوستانه مجاز شمرده نشده است و حتی مغایر با اصل حاکمیت دانسته شده، چنین به نظر می رسد که تسکین آلام بشر بر اصل حاکمیت دولت اولویت یافته، و موضع جامعه بین المللی در مورد مداخله بشردوستانه تغییر کرده باشد. حال سئوال اینجاست که با توجه به قواعد حاکم بر حقوق بین الملل مداخله بشردوستانه حق تعیین سرنوشت مردم را نقض می کند یا می تواند به عنوان ابزاری برای کمک به تحقق این حق به شمار آید؟ به نظر می رسد که مداخلات بشردوستانه می توانند در شرایط استثنایی و تنها به عنوان آخرین حربه ابزاری مناسب برای اجرای حق تعیین سرنوشت باشند. البته این ابزار باید منطبق با حقوق بین الملل و فارغ از اندیشه ها و جانبداری های سیاسی به کار گرفته شوند تا بتوانند نتایج مطلوب را به بار بیاورند.