مدل بندی سیاست جنائی به لیبرال، محافظه کار و رادیکال

Abstract

بدون شک سیاست جنائی حامل ایدئولوژی حاکم بر قدرت سیاسی است. به گونه ای که می توان، به مثابه مدل های سیاسی، سیاست جنائی را به مدل های لیبرال، محافظه کار و رادیکال تقسیم نمود. سوالی که در این تحقیق به آن پاسخ داده می شود اینکه گرایشات فکری لیبرال، محافظه کار و رادیکال چه مدل هائی از سیاست جنائی را ایجاد می کنند؟ برای پاسخگوئی به سوال حاضر، این تحقیق تلاش می کند در سه بخش به تبیین ابعاد و ویژگی های سیاست جنائی لیبرال، محافظه کار و رادیکال بپردازد. سیاست جنائی لیبرال، جرم را به مثابه مسئلۀ اجتماعی و فردی می پندارد و برای پیشگیری از آن، به راهبردهای مبتنی بر توسعۀ اجتماعی و حمایت از گروه های آسیب پذیر اتکا می کند. این مدل با مداخلۀ حداقل و محدود تلاش می کند ضمن تامین امنیت عمومی، بیشترین حد آزادی را برای شهروندان تضمین نماید. چراکه به هر میزان حیطۀ مداخلۀ سیاست جنائی بیشتر باشد، به همان میزان حیطۀ آزادی های خصوصی محدودتر است. سیاست جنائی محافظه کار، جرم را به عنوان یک پدیدۀ فردی تقلیل می دهد و برای پیشگیری از آن به راهبردهای مبتنی بر سیاست قانون و نظم، که عموماً نظارتی-کنترلی اند، متوسل می شود. این مدل با مداخلۀ وسیع در موضوعات اجتماعی برآن است با تهدید به کیفر و مجازات، شهروندان را به مسیرهای موردنظرش، رهنمون نماید. چراکه در این مدل، سیاست جنائی معتقد است شهروندان توان تشخیص مطلوب ندارند. از همین رو سیاست جنائی محافظه کار با یک رویکرد پَترنالیستی، مطلوبیت های شهروندان را با توسل به حقوق کیفری تضمین می نماید. سیاست جنایی محافظه کار تمایل کمتری به بهره گیری از یافته های جرم شناسی دارد. بالاخره اینکه، سیاست جنائی رادیکال، جرم را به مثابه یک منازعۀ سیاسی می پندارد که در آن، افراد و گروه های صاحب قدرت برای کنترل گروه های بی قدرت قانون کیفری وضع می نمایند. در این رویکرد جرم فاقد هرگونه مفهوم محتوائی است و فقط برچسبی را حمل می کند که قدرتمندان خلق کرده اند. از همین رو برای پیشگیری از جرم باید از راهبردهای جرم زدائی، کیفر زدائی، اصلاح وضعیت زندان ها و کاهش نابرابری های اقتصادی بین شهروندان بهره گیری شود. سیاست جنائی رادیکال، با مداخلۀ حداکثری جامعه مدنی در سیاستگذاری و اجرای سیاست جنائی موافق است.