تدوین و ارزیابی اثربخشی بستة آموزشی رفتار ترافیکی در میزان یادگیری رفتارهای ایمن ترافیکی در کودکان مقطع ابتدایی (چهار پایه)

Abstract

هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر، تعیین میزان اثربخشی آموزش بستۀ ترافیکی ایمن ارائه‌شده در یادگیری کودکان دختر و پسر در پایه­های اول، دوم، پنجم و ششم ابتدایی بود. روش پژوهش حاضر، آزمایشی از نوع «شبه‌آزمایشی» و با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری این پژوهش شامل کلیۀ کودکان (7-12 ساله) پایه­های اول، دوم، پنجم و ششم ابتدایی (پسرانه و دخترانه) است که از طریق روش نمونه­گیری خوشه­ای چندمرحله‌ای از مدارس ابتدایی شهر تهران با حجم نمونه­ا­ی به تعداد 240 نفر انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه به تعداد 30 نفر در هریک از پایه­ها و جنسیت­ها قرار گرفتند. در این پژوهش، بستۀ رفتارهای ترافیکی ایمن در 8 جلسۀ 60 دقیقه­ای به گروه آزمایش آموزش داده شد؛ اما گروه گواه، مداخله­ای دریافت نکرد. ابزار پژوهش، پرسش‌نامۀ پژوهشگرساخته بر اساس ماده‌قانون­های مقررات راهنمایی و رانندگی در سه حوزۀ عابر پیاده، دوچرخه­سوار و سرنشین ماشین با 35 سؤال 4 گزینه­ای بود. این پرسش‌نامه با استفاده از روش اعتبار صوری، تعیین اعتبار شد و برای تعیین پایایی آن از ضریب آلفای کرونباخ (%91) استفاده شد. یافته­های توصیفی پژوهش حاضر و شاخص­های آماری مانند میانگین و انحراف معیار پیش‌آزمون و پس­آزمون متغیر رفتارهای ایمن ترافیکی پسران و دختران به تفکیک گروه و پایۀ تحصیلی نشان می­دهد که در گروه پسران و دختران، میانگین گروه آزمایش در بین دانش­آموزان کلاس­های اول، دوم، پنجم و ششم، تغییر محسوسی نسبت به گروه کنترل داشته­اند. همچنین نتایج فرضیه­ها با درنظرگرفتن نتایج تحلیل کوواریانس و در ادامه، تحلیل آماری و آزمون تعقیبی بونفرونی نیز نشان می­دهد که تفاوت معناداری بین گروه‌های آزمایش و گواه و پایه­های تحصیلی متفاوت وجود دارد؛ اما به لحاظ جنسیتی، تفاوت معناداری بین دانش­آموزان دختر و پسر دیده نمی­شود و پیشرفت آن‌ها به یک اندازه بوده است.