ارائة مدل تأثیر انجام اقدامات ایمنی کم هزینه بر شدت و تعداد حوادث ترافیکی (مطالعة موردی: محور ملایر - جوکار)

Abstract

زمینه و هدف: نصب و اصلاح تجهیزات ایمنی جاده­ها، تأثیر قابل‌ملاحظه‌ای در کاهش سوانح ترافیکی دارد. شناخت تصادفات و عوامل بروز آن­ها به‌خصوص عامل راه و همچنین برداشتی دقیق از ایمنی و مؤلفه‌های آن به مهندسان در افزایش ایمنی جاده­ها کمک بسزایی می­نماید. کمّی‌نمودن مؤلفه‌های ایمنی در حمل‌ونقل، نقش مهمی در ارزیابی و ارتقای کیفی ایمنی ایفا می­کند. روش: در این پژوهش، آمار سه‌سالۀ تصادفات در محور ملایر - جوکار از استان همدان موردبررسی قرار گرفت. در محور مذکور، طی یک دورۀ سه‌ماهه، مجموعۀ اقدامات کم‌هزینۀ بهبود ایمنی از قبیل ایجاد خاک‌ریز کنار پل­ها، نصب تابلوهای هشداردهنده و جهت‌نما، ترمیم و رنگ‌آمیزی علایم افقی، ایجاد شیار لرزاننده و... توسط ادارة راه انجام شده است. با توجه به آمار موجود تصادفات و تجزیه‌وتحلیل آن و همچنین با مشخص‌بودن اقدامات بهبود ایمنی انجام‌شده در هر بخش از این مسیر، تأثیر اقدامات ارتقای ایمنی بر کاهش سوانح ترافیکی توسط نرم­افزار SPSS ارزیابی گردید. در طی این پژوهش، آمار تصادفات سه‌ساله به‌صورت توصیفی تحلیل شد. همچنین به‌منظور بررسی و ارزیابی تأثیر انجام اقدامات ایمنی بر تصادفات، از آزمون علامت زوج نمونه­ای و ضریب هم‌بستگی اسپیرمن استفاده گردید. یافته­ها: با درنظرگرفتن میزان افزایش تعداد خودروهای عبوری در این محور و آمار تصادفات قبل و بعد از زمان اجرای اقدامات بهبود ایمنی، تأثیر مثبت و به‌دنبال آن، کاهش شدت و تعداد تصادفات پس از نصب تجهیزات و علایم ایمنی در این مسیر، مشخص شد. در پایان، یک مدل رگرسیون خطی بین انجام اقدامات ایمنی به‌عنوان متغیر وابسته و دو متغیر شدت و تعداد تصادفات به‌عنوان متغیرهای مستقل ارائه گردید. نتیجه­گیری: مطابق مدل ارائه‌شده مشخص شد که انجام اقدامات اصلاحی کم‌هزینه در کاهش چشمگیر هر دو متغیر شدت و تعداد تصادفات، تأثیر مثبت دارد؛ هرچند این تأثیر بر کاهش شدت تصادفات کمی بیشتر از این تأثیر بر کاهش تعداد تصادفات می‌باشد.