تحلیل آماری شدت تصادفات بر اساس عوامل درگیر (بر اساس داده‌های تصادفات استان مازندران)

Abstract

زمینه و هدف: تلفات و صدمات ناشی از تصادفات در جاده‌های برون‌شهری همواره بار سنگینی ازنظر جانی و مالی بر کشورها تحمیل می‌کند. بر همین اساس در مطالعات ایمنی ترافیک، تلاش بسیاری برای کاهش و شناخت عوامل تأثیرگذار در شدت تصادفات این نوع جاده‌ها انجام ‌شده است. این مطالعه با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر شدت تصادفات جاده‌های برون‌شهری استان مازندران که همواره یکی از شش استان اول کشورمان در تصادفات ترافیکی با شدت بالا می‌باشد، انجام شد. روش: از اطلاعات جمع‌آوری‌شده از گزارش‌های پلیس‌ راه استان مازندران طی سال‌های 1391-1393 و با توجه به نوع داده‌ها از مدل لاجیت دوگانه در نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس استفاده شد. به‌صورتی‌که در ابتدا، داده‌های جمع‌آوری‌شده با توجه به فرضیات لازم برای مدل لاجیت، آنالیز شدند و سپس با سه روش پیشرو، پسرو و هم‌زمان، ساخت مدل انجام شد که پس از ارزیابی مدل‌های به‌دست‌آمده توسط سه روش مذکور، مدل به‌دست‌آمده از روش پسرو به‌عنوان مدل بهینه انتخاب گردید. یافته‌ها: بررسی مدل نهایی نشان داد که متغیرهایی مانندِ برخورد با عابر پیاده، وسیلۀ نقلیۀ مقصر و غیرمقصر از نوع موتورسیکلت و ناحیۀ خسارت‌دیده از ناحیۀ درب عقب سمت راست، بیشترین عوامل تأثیرگذار در افزایش شدت تصادفات بودند و متغیر نوع گواهینامه از نوع پایه یکم، پایه دوم، پایه سوم و محل خسارت‌دیده از ناحیۀ صندوق‌عقب در وسایل نقلیۀ غیرمقصر، شدت تصادفات را کاهش دادند. پیشنهاد: می‌توان بر اساس نتایج و بسط داده‌ها به‌کل کشور، در مورد نوع وسایل نقلیه و محل خسارت وارده در وسایل نقلیه، تحقیقات بیشتری انجام داد که به مطالعات ایمنی و مکانیک خودرو منجر شود.