مجازات‌های جایگزین حبس و نقش آن در پیشگیری از تکرار جرم

Abstract

با توجه به ناکارآمد بودن مجازات حبس – به‌ویژه حبس‌های کوتاه‌مدت – در اصلاح و بازپروری زندانیان، همچنین هزینه‌های اقتصادی زندان، مشکلات بهداشتی و روانی در آن، پیش‌بینی مجازات‌های جایگزین حبس لازم و مفید به نظر می‌رسد. بر همین اساس، امروزه سیاست‌گذاران جنایی ایران در راستای حبس‌زدایی و منع استفاده بی‌رویه از مجازات حبس، در فصل نهم قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، مجازات‌های جایگزین حبس را پیش‌بینی نموده‌اند. در این نوشتار ضمن بررسی انواع مجازات‌های جایگزین حبس، نشان داده شده که اجرای مجازات‌های جایگزین حبس نه‌تنها منجر به کاهش جمعیت کیفری زندان‌ها و تا حدودی رفع ایرادهای حبس می‌شود؛ بلکه از یک‌سو، به‌دلیل جلوگیری از ورود مرتکب به محیط و فضای جرم‌زای زندان و از سوی دیگر جلوگیری از برچسب مجرمانه خوردن می‌تواند نقش به‌سزایی در پیشگیری از تکرار جرم داشته باشد.