رویکرد عدالت ترمیمی در پیشگیری از تکرار جرائم ناشی از نفرت

Abstract

هدف از این پژوهش بررسی رویکردها و برنامه‌های عدالت ترمیمی در مقابله با جرائم ناشی از نفرت است. بسیاری از پژوهشگران حوزه جرم‌شناسی و عدالت ترمیمی، بر این باورند که برخی از جرائم جدی و سنگین، مانند جرائم ناشی از نفرت، جرائم سازمان‌یافته، تجاوز به‌عنف و ...، فراتر از ظرفیت‌های بالقوه و بالفعل عدالت ترمیمی است و عدالت ترمیمی تنها در جرائم خرد و با درجه اهمیت متوسط و پایین، قادر به حل و فصل جرائم است. مسئله این است که، آیا رویکردهای عدالت ترمیمی تنها در جرائم سبک و کم‌اهمیت قابلیت حل و فصل دعاوی را دارد؟ در پاسخ به این سؤال، این فرض مطرح می‌شود که رویکردهای عدالت ترمیمی، قادر به مقابله با بسیاری از جرائم خطرناک و جدی هستند. اهمیت و ضرورت این بحث از آنجا آغاز می‌شود که امروزه در بسیاری از جرائم مهم، مانند جرائم ناشی از نفرت و یا جرائمی نظیر آدم‌ربایی، رویکردهای کیفری و بازدارنده پلیسی، به‌تنهایی قادر به حل مشکلات نیست و قانونگذاران ناچار هستند تا از رویکردهای خشک قانونی فاصله گرفته و هرچه بیشتر، با رویکردهای پیراحقوقی و پیراقانونی نظیر مذاکرات صلح، به مقابله با جرم و انحراف برخیزند. با توجه به برخی از پژوهش‌های صورت‌گرفته در این حوزه و همچنین دستاوردهای آن در زمینه مقابله با جرائم مهمی مانند جرائم ناشی از نفرت، تجاوز به‌عنف و ...، نگارنده به این نتیجه دست می‌یابد که از طریق رویکردهای حاصل از آموزه‌های عدالت ترمیمی، می‌توان به مقابله با این جرائم نیز برخواست. همچنان که برخی پژوهش‌های صورت‌گرفته در این زمینه که به آنها خواهیم پرداخت، این امر را اثبات کرده است. این پژوهش به‌لحاظ روش تحقیق، به‌صورت توصیفی- تحلیلی و به‌لحاظ روش گردآوری اطلاعات، به‌شیوه کتابخانه‌ای صورت گرفته است.