آسیب‌شناسی عوامل محیطی-کالبدی تسهیل‌کننده ارتکاب بزهکاری در مناطق شهری مورد مطالعه: جرائم کیف‌قاپی، جیب‌بری و باج‌گیری (سرقت به‌عنف) در مناطق 11 و 12 شهر تهران

Abstract

در این مقاله عوامل محیطی-کالبدی تسهیل‌کننده ارتکاب بزهکاری (سرقت به‌عنف) در مناطق 11 و 12 شهر تهران مورد تجزیه و تحلیل و آسیب‌شناسی قرار گرفته است. این پژوهش از نوع کاربردی است که با روش تحلیلی- تطبیقی انجام‌گرفته است. برای گردآوری داده‌های پژوهش هر دو روش کتابخآن‌های و میدانی به‌کار گرفته ‌شده است و برای تحلیل‌های آماری و گرافیکی، به‌صورت ترکیبی، از نرم‌افزارهای سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و نرم‌افزار جانبی Case در محیط ArcGIS استفاده ‌شده و آزمون‌ مرکز متوسط آزمون، آزمون‌ بیضی انحراف معیار و تخمین تراکم کرنل برای تحلیل الگوهای بزهکاری در محدوده مطالعه به‌کار گرفته ‌شده است. یافته‌های پژوهش بیانگر الگوی متمرکز و خوشه‌ای جرائم مورد بررسی در محدوده‌ موردمطالعه است. وجود عناصر کالبدی و فعالیت‌های خاص تسهیل‌کننده بزهکاری مانند میدان، مبلمان شهری، پایانه‌ها، ایستگاه‌ها، معابر، گذرگاه‌ها، بافت‌های فرسوده و کاربری‌های ناسازگار در تسهیل وقوع بزهکاری در محدوده مناطق 11 و 12 شهر تهران، نقش غیرقابل ‌انکاری داشته است. برای کاهش نرخ بزهکاری در این محدوده، حضور به‌موقع نیروهای انتظامی در مکآن‌ها و زمآن‌های مسئله‌دار، تعریض شبکه معابر کم‌عرض و پیچ‌درپیچ مطابق اصول و استانداردهای معماری و شهرسازی پیشنهاد می‌شود. این اقدام‌ها علاوه بر تسهیل رفت‌وآمد در محدوده، امکان بهتر و مؤثرتر گشت پلیس را فراهم خواهد آورد و بدین‌وسیله امکان نظارت رسمی در این مناطق افزایش خواهد یافت.