موانع تشکیل پرونده شخصیت در نظام کیفری ایران

Abstract

به منظور پی بردن به زوایای شخصیت متهم یا مجرم و در نتیجه فردی کردن تصمیم های قضایی، تشکیل پرونده ای تحت عنوان پرونده شناسایی شخصیت در کنار پرونده قضایی، از ضروریات یک دادرسی کیفری عادلانه محسوب می شود. در برخی سیستم های حقوقی تشکیل این پرونده به طورصریح از سوی قانون گذار پیش بینی شده، اما در حقوق ایران تنها در مرحله اجرای مجازات حبس، تشکیل چنین پرونده ای مورد شناسایی قرار گرفته است. عوامل مختلفی مانع اعمال دقیق این تاسیس حقوقی و اتخاذ تصمیم های قضایی بر مبنای شخصیت افراد در کشورمان است که به طورکلی می توان به موانع قانونی (از جمله عدم توجه قانون گذار به این نهاد مترقی حقوقی، جرم انگاری های بی حدوحصر از سوی قوه مقننه و...)، موانع قضایی (مثل ضعف آموزشی در دستگاه قضا، انتصاب قضات به شیوه غیرعلمی و...) و موانع اجرایی (همانند محدودیت در منابع مالی و زیرساخت ها و...) اشاره کرد. تنها راه عبور از این چالش ها نیز تلاش و همیاری قوای سه گانه (مقننه، مجریه و قضائیه) است، تا با ایجاد بستر مناسب برای اعمال صحیح چنین تاسیسات حقوقی، اجرای یک دادرسی کیفری عادلانه و کارآمد را در جامعه ممکن سازند.