اوضاع امنیتی ایرانِ عصر قاجار از دیدگاه سیاحان خارجی با تأکید بر شیوه محاکمات و مجازات محکومان

Abstract

سفرنامه‌های سیاحان غیرایرانی از نخستین منابع ایران‌شناسی است که مؤلفان آن‌ها به دلایل مختلف از جمله نگاه بیرونی به جامعه ایرانی، حس کنجکاوانه غربی و غیره، مطالب ارزشمندی در اختیار محققان تاریخ فرهنگی و اجتماعی ایران قرار داده‌اند. عصر قاجار از جمله دوره‌هایی است که سیاحان بسیاری از ایران دیدن کرده‌اند. اوضاع امنیتی ایران عصر قاجار، اعم از جرم و جنایت و چگونگی برخورد با جنایتکاران و مجرمان و همچنین چگونگی زندانی کردن این مجرمان، از جمله موارد فرهنگی و اجتماعی است که مورد توجه سفرنامه نویسان قرار گرفته است. پژوهش حاضر که با روش توصیفی‌- تحلیلی و بر اساس سفرنامه‌ها نگاشته شده است، پاسخی است به این پرسش که سفرنامه نویسان غربی عصر قاجاری یکی از مهمترین مباحث امنیتی ایران یعنی جرم و جنایت و احکام مربوط به آن و شیوه محاکمات و مجازات محکومان را چگونه ترسیم کرده‌اند؟ نتایج پژوهش نشان داد که سفرنامه نویسان اروپایی ضمن اشاره به نحوه تامین امنیت و نیز چگونگی برخورد با مجرمین و زندانی کردن آنها، بر اساس مشاهدات محدود، تعمیم های نابجایی در مورد جرم و جنایت در ایران دوره قاجار در یادداشت‌های خود به ثبت رسانده‌اند.