بررسی چگونگی استحاله قدرت و کارکرد امنیتی افواج در ایران دوره قاجار

Abstract

هدف از تحقیق پیش­رو بررسی دلایل به استحاله رفتن قشون نظامی ایران در دوره قاجار است. به لحاظ نظری بودن محتوای پژوهش حاضر نوع روش تحقیق در این پژوهش توصیفی – تحلیلی می­باشد. روش گردآوری اطلاعات در این پژوهش اسنادی - کتابخانه­ای است. یافته­های تحقیق در ارتباط با کاهش کارکرد انتظامی و استحاله قدرت قشون در دوره قاجار نشان می­دهدساختار نظامی ایران در دوره­ قاجار، ساختاری کهن و ناکارآمد بود که ازلحاظ فنون و امکانات نظامی در مراحل ابتدایی به­سر می­برد. نیروی نظامی عمدتاٌ از ایلات و عشایر و ترکیبی از قومیت­ها و گروه‌های مختلف بود. سـواران ایلات و عشایر فقط از سران ایل تبعیت می­کردند. کشور فاقد یک ارتش منسجم و منظم ملی بود. در کنار آن فرماندهان، مدیران و گردانندگان امور نظامی، به ارتش صرفاً به‌صورت محلی برای کسب درآمد و منافع شخصی خود می­نگریستند. این عمل راه را بر هرگونه اصلاحات نظامی می­بست. نحوه­ی سربازگیری در دوره­ی قاجار کاملاً تبعیض­آمیز بود و فقط با میل و اراده­ حاکم محل، خانواده­ها مجبور بودند که یک نفر از افراد خانواده را به­نام سرباز تحویل دهند. ارتش ایران ازلحاظ تجهیزات جنگی و سلاح و مهمات وضع خوبی نـداشت. سلاح­، قدیمی و سنتی بود و کارآیی چندانی نداشتند. از نظر دانش نظامی و تاکتیک­های جنگی نیز ارتش ایران کاملا ً‌بی­بهره بود. ارتش ایران هیچ اطلاعی از فنون مهندسی نداشت و به علت فقدان صنف مهندس از فنون سنگربندی و استحکامات چیزی نمی‌دانستند. تـاکتیک­ها و فنون جنگی نیز متعلق به قرن­های گذشته بود.