تأثیر اوضاع سیاسی، اجتماعی و امنیتی دوره پهلوی بر خودکشی نخبگان (مورد مطالعه: محمدولی‌خان تنکابنی، علی‌اکبر داور، صادق هدایت و غلام‌رضا تختی)

Abstract

سیاستهای حکومت پهلوی تأثیرات مهمی بر فضای جامعهایران برجای گذاشت. نخبگان به‌عنوان برگزیدگان جامعه بیشترین تأثیرات را پذیرفتند. ویژگی استبدادی دوران پهلوی بیشتر در جهت حفظ و بقای حکومت و جلوگیری از بروز ناآرامی و مخالفت در سطح جامعه بود. این سیاستها به همراه عوامل مختلفی همچون دخالت بیگانگان در کشور، ناآرامیها و هرج‌ومرج پس از تبعید رضاشاهوکودتای 28 مرداد 1332، صدمات فراوانی به جامعه نخبهکشوروهم‌چنین دیگر اقشار جامعه وارد ساخت. برنامه‌های حکومت به‌طور گسترده و در اغلب زمینهها سعی در مهار و هدایت جامعه به سمت یک‌صدایی کردن بود. بنابراین این مقاله میکوشد به این سؤال پاسخ دهد که فضای امنیتی و فشارهای سیاسی چه تأثیر در خودکشی نخبگان داشته است؟ بر اساس یافته‌های تحقیق، سیاست‌های حکومت پهلوی با امنیتی کردن کشور، اختناق در جامعه، سانسور مطبوعات و با تأسیس نهادهای همسوبا این رویکرد در کنار دیگر عوامل تنشزای کشور در خودکشی نخبگان تأثیرگذار بود. این تأثیرگذاری را در خصوص محمدولی‌خان تنکابنی می‌توان دید. ادامه این سیاست با تشدید اقدامات امنیتى، مهار و دفع سیاسیون باعث خودکشى علیاکبرداورشد. دردوره محمدرضا شاه این سیاست با مشکلات عدیده کشور همراه بود. خودکشی صادق هدایت نتیجه اقدامات امنیتى، سانسور و اختناق حکومت محمدرضاشاه و رویدادهاىدههبیستشمسیمیباشد. به‌طورکلی تأسیس ساواک و سیاست سرکوب و اختناق، قاطبه جامعه ایرانی را ناامید و مأیوس از آینده ساخت و منجر به خودکشی برخی از نخبگان شد.