بررسی سیاست‌های کریم‌خان زند در زمینه گسترش قلمرو و ایجاد امنیت در چهارمحال و بختیاری

Abstract

اقدامات امنیتی در دوره کریم‌خان زند برای ایجاد آرامش و نظم با در نظر گرفتن زندگی شبانی و کشاورزی در میان مردمان چهارمحال و بختیاری که به دو صورت مسکون و غیرمسکون در تاریخ این منطقه جلوه کرده‌اند، در دو قالب برخورد با ایلات متمرد و انتظام امور با ایجاد پادگانی در چهارمحال قابل تبیین است. در دوران پرآشوب قرن 12 ه.ق/ 18 م که از حیث بروز هرج‌ومرج، غلیان قبایل و ایلات منحصر به فرد است، منجر به از بین رفتن امنیت راه‌ها و اماکن و معطل ماندن امور عادی رعایا در مناطق مختلف غرب ایران شد. این تحقیق که با روش تاریخی تدوین شده است با طرح این سؤال که روند برقراری امنیت در منطقه چهارمحال و بختیاری توسط کریم‌خان چگونه و با چه روشی صورت گرفته است؟ در پاسخ به این سؤال فرض تحقیق بر این است که کریم‌خان زند برای اعمال حاکمیت بر منطقهچهارمحالو بختیاری و ایجاد نظم و امنیت در آن‌که در همسایگی اصفهان قرار داشت، از روش‌های مختلفی نظیر تحبیب، اعطای مسئولیت مالیاتی و واگذاری نظم و امنیت محلی به خوانین استفاده کرد. روش‌های دیگری مانند سیاست کوچاندن ایل و یا گرو گرفتن سران آنان نیز به کار می‌رفت. یافتههای پژوهش نشان میدهد که این روند در بعد محلی، موجب برقراری نسبی امنیت و رونق راه ارتباطی شمال و جنوب و در بعد کشوری نیز با گسترش قلمرو خان زند، تأثیر بسیار زیادی در انتظام امور رعایا، تجار و مسافران داشت.