پیامدهای انتظامی و امنیتی جنگ آهودشت خوزستان در سال 1323 شمسی

Abstract

حمله ارتش‌های متفقین به ایران در شهریور 1320، اغتشاش و ناامنی بسیاری در کشور به‌بار آورد. با شکست ارتش در برابر تجاوز متفقین، برای بسیاری این گمان به وجود آمد که کشور از هم‌ پاشیده شده و رشته اختیار آن از دست دولت خارج گردیده است. به دنبال آن در گوشه و کنار کشور، حرکات و اقداماتی علیه دولت انجام گرفت که باعث بیشتر بر هم خوردن آرامش و انتظام در کشور گردید. ازجمله این حرکات، خیزش برخی طوایف در منطقه میانِ آب اهواز و شوش است که منجر به رخداد جنگ آهودشت شد. وضعیت آشفته نظامی در خوزستان که در تصرف قوای انگلیس و آمریکا بود، نقش مهمی در وقوع این حرکت داشت. در مقاله حاضر تلاش بر این بوده که به روش توصیفی- تحلیلی با اتکا به منابع کتابخانه‌ای و اسناد، ضمن بیان عوامل موجده حادثه آهودشت، نتایج انتظامی-امنیتی جنگ و عملیات آهو دشت بررسی شود. سؤال پژوهش این است که عامل جنگ و عملیات آهودشت چه بوده و آن جنگ چه نتایج امنیتی-انتظامی به بار آورده است؟ یافته‌ها نشان می‌دهد از مهم‌ترین نتایج امنیتی و انتظامی این جنگ، آشکار شدن توان و شایستگی نیروی نظامی و انتظامی ایران در حل اغتشاشات عشایری-بومی برای نیروهای انگلیسی حاضر در خوزستان و عشایر متمرد منطقه بود. افزوده شدن به همکاری دولت و عشایر در برپائی انتظام منطقه را نیز، از دستاوردهای غیرمستقیم این جنگ می‌توان به شمار آورد.