شهربانی و مدیریت بحران در دولت دکتر مصدق (1330 – 1332)

Abstract

برقراری آزادی سیاسی و مخالفت با فضای امنیتی از ویژگی‌های دولت‌های دمکراتیک و ملی است، بااین‌حال این دولت‌ها جهت کنترل و مدیریت بحران با چالش‌های سختی روبرو می‌شوند. دولت دکتر مصدق ازجمله دولت‌های ملی بود که در جهت کنترل اعتصابات و تظاهرات بزرگ دچار چالش امنیتی جدی شد. درواقع دولت دکتر مصدق از ابتدای کار به علت مشکلات اقتصادی که از عدم موفقیت در فروش نفت نشات می‌گرفت، با موجی از اعتصابات بزرگ کارگری روبرو شد. حزب توده به‌عنوان یکی از ارکان مخالف دولت، سهم مهمی در سازمان‌دهی اعتصابات و تظاهرات داشت و کشتار و سرکوب مخالفین توسط شهربانی به تضعیف دولت در فضای سیاسی داخل و جامعه بین‌المللی منجر می‌گردید. رؤسای شهربانی در دوره دولت مصدق ده بار تغییر کردند و این تغییرات مکرر از یک‌سو نشان از اعتصابات و تظاهرات گسترده سیاسی و اقتصادی در این دوره و از سوی دیگر عدم موفقیت شهربانی در کنترل ناآرامی‌ها بود. یکی از علل عدم موفقیت شهربانی در کنترل کامل امینت، ناهماهنگی سیاسی روسای شهربانی با دولتی بود که سیاست مشخص و قاطعی با مخالفین دنبال نمی‌کرد. این پژوهش بر آن است با تکیه بر اسناد و نشریات، ضمن اشاره به اعتصابات و تظاهرات مخالفان دولت، نقش شهربانی در کنترل حوادث را بررسی کند.