بررسی سیر تحول تاریخی ضابطیت دادگستری در نظام حقوق کیفری ایران

Abstract

ضابطان دادگستری به‌عنوان عاملان نهاد کشف جرم، نقش مهمی را در برقراری نظم عمومی و امنیت اجتماعی ایفا می‌کنند. از آن‌جایی‌که برقراری نظم عمومی و امنیت اجتماعی زمانی مطلوب خواهد بود که این امر موجب تضییع حقوق شهروندی و آزادی‌های مشروع افراد جامعه نشود، بنابراین ضرورت دارد تا قانون‌گذار شرایط خاصی را برای احراز مقام ضابطیت تعیین نماید. هم‌چنین مصادیق ضابطان دادگستری را از حیث نهادی و اشخاص به‌طور دقیق مشخص نماید. هدف از انجام این تحقیق بررسی سیر تحول تاریخی مقام ضابطیت دادگستری در نظام حقوق کیفری کشور و تعیین عملکرد قانون‌گذار در راستای تعیین مصادیق دقیق مقام ضابطیت دادگستری است. تحقیق حاضر از لحاظ هدف جزء تحقیقات کاربردی می‌باشد که به روش اسنادی اطلاعات و داده‌های مورد نیاز تحقیق از منابع علمی مدون به‌دست آمده و به روش تحلیلی و توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرند. نتایج حاصل از این تحقیق نشان می‌دهد که هر چند در سیر نظام تقنینی کشور شاهد عدم توجه قانون‌گذار به تکلیف خود برای احصاء حصری ضابطان دادگستری هستیم، اما بالاخره در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 از سوی قانون‌گذار ضابطان دادگستری را احصاء حصری نموده و از سوی دیگر احراز این مقام را به‌عنوان یک مقام اکتسابی تابع شرایط ماهوی و شکلی خاص نموده است.