جایگاه پلیس قزاق در ایران

Abstract

پژوهشگران مطالعات تاریخ انتظامی بر این باورند که بریگاد قزاق و بعدها پلیس قزاق اولین نیروی مدرن نظامی در ایران معاصر به شمار می‌رود. این پلیس تقریباً در سال 1879م. و در عصر حکمرانی ناصرالدین شاه و به درخواست او در سفر دوم به روسیه پایه گذاری شد. بریگاد قزاق از بدو تأسیس تا انقلاب اکتبر که از نفوذ و کنترل روس‌ها خارج شد، نیرویی سرسپرده و بیگانه بود. این مقاله به فرایند تأسیس، فرماندهی، ساختار و تشکیلات، مالیه و هزینه‌ها، استعداد و نفرات و تجهیزات این پلیس و نیز برخی از ابعاد ناشناخته آن اختصاص دارد. مقاله ضمن اشاره به مباحث فوق، نشان می‌دهد این نیرو که با هزینة ایران اداره می‌شد، نه تنها ابزار پیشبرد سیاست روسیه در ایران بود، بلکه برخلاف امکانات و هزینه‌های کلانی که صرف آن می‌شد، در مقایسه با قوای غیر قزاق همچون نیروی ژاندارمری از کارکرد ضعیف تری برخوردار بود. روش تحقیق در این مقاله تاریخی و ابزار گردآوری، اطلاعات اسناد و مدارک شامل منابع دست اول (سفرنامه‌ها) و منابع دست دوم (تحقیقات گذشته، مدارک و اسناد سازمانی، آمارهای رسمی و غیر رسمی) است.