راهکارهای نهادینه‌سازی فرهنگ خودحفاظتی در نیروی انتظامی

Abstract

خودحفاظتی احراز وضعیت آگاهانه و مؤثر درونی کارکنان برای حفظ و صیانت - که ‌‌‌‌‌‌‌‌مبتنی بر تفکر و قوه عاقله آن‌هاست- می‌‌‌‌‌‌‌‌باشد. خودحفاظتی اعتقاد درونی کارکنان به رعایت ضوابط و اصول حفاظتی به‌عنوان اصلی‌‌‌‌‌‌‌‌ترین عامل مؤثر در ایجاد فرهنگ خودحفاظتی در سازمان به‌‌‌‌‌‌‌‌شمار می‌‌‌‌‌‌‌‌رود. خودحفاظتی موجب تعالی فرد‌فرد کارکنان گشته و ارتقای خودحفاظتی و نهادینه نمودن فرهنگ آن در سازمان، عاملی مؤثر و مطمئن در پیشگیری از جرائم و تخلف‌ها محسوب می‌‌‌‌‌‌‌‌گردد. درواقع خودحفاظتی مطمئن‌‌‌‌‌‌‌‌ترین و بهترین شیوه حفظ و پایداری و صیانت از سازمان است. کاهش و یا مهار جرائم و تخلف‌ها در سازمان ازطریق اقدام‌های خودحفاظتی، عاملی است پیشگیرانه که به‌عنوان مؤثرترین و کم‌هزینه‌‌‌‌‌‌‌‌ترین روش‌‌‌‌‌‌‌‌های پایش و مهار جرائم و تخلف‌ها دارای اثربخشی خاص می‌‌‌‌‌‌‌‌باشد. نیروی انتظامی باتوجه به حساسیت مأموریت‌‌‌‌‌‌‌‌های خود، بیش از سایر نهادها و سازمان‌ها نیازمند مراقبت و حفظ سازمان خود می‌‌‌‌‌‌‌‌باشد. ایجاد و ارتقای فرهنگ خودپایی و خودحفاظتی در ناجا مهم‌ترین و اساسی‌‌‌‌‌‌‌‌ترین شیوه و روش حفظ و صیانت از منابع انسانی و سازمانی است. عوامل متعددی بر ارتقای خودپایی و خودحفاظتی تأثیر دارند. این مقاله در صدد یافتن پاسخ به پنج سؤال در مورد شیوه‌‌‌‌‌‌‌‌های ‌‌‌‌‌‌‌‌مؤثر ارتقا، تقویت و توسعه فرهنگ خودحفاظتی از مؤلفه‌‌‌‌‌‌‌‌های معنویت، نگرش، دانش و منش می‌‌‌‌‌‌‌‌باشد. هدف کلی این تحقیق بررسی شیوه‌‌‌‌‌‌‌‌های مؤثر خودپایی و خودحفاظتی کارکنان و همچنین ارائه الگوی نهادینه‌سازی فرهنگ خودحفاظتی و خودپایی است. نوع تحقیق کاربردی و روش پژوهش اسنادی و کتابخانه‌‌‌‌‌‌‌‌ای است. نتایج حاصله نشان داد: خودحفاظتی مسئله‌‌‌‌‌‌‌‌ای درونی و زیربنایی است و نتایج آن در دراز مدت آشکار شده و نیاز به صبر و حوصله دارد. مؤلفه‌‌‌‌‌‌‌‌های زیادی در موضوع خود‌‌‌‌‌‌‌‌پایی و خودحفاظتی مؤثر بوده و باید تلاش شود تا جوّ سازمانی، آمادگی لازم برای ایجاد فضای خودحفاظتی که درواقع نوعی خودصیانتی فردی است، مهیا شود. چنانچه بتوان وجدان کارکنان را بیدار ساخت، در این صورت ضمن ایجاد خودحفاظتی در آن‌ها، در بسیاری از هزینه‌‌‌‌‌‌‌‌های نظارتی و پایشی صرفه‌جویی شده و می‌توان این هزینه‌ها را صرف یاد‌گیری دانش و مهارت کارکنان و بهبود امور سازمان نمود.