بررسی نقش و جایگاه پیش‌‌‌‌‌‌‌‌بینی در سازمان‌های اطلاعاتی، امنیتی و حفاظتی

Abstract

عصر حاضر به‌عنوان عصر انفجار اطلاعات تلقی شده و به تناسب رشد تکنولوژی و فناوری‌‌‌‌‌‌‌‌ها، تهدیدها و چالش‌‌‌‌‌‌‌‌های فراوانی در جوامع پدید آمده است. در این بین، سازمان‌های اطلاعاتی، امنیتی و حفاظتی باید همواره مجموعه‌‌‌‌‌‌‌‌ای از طرح‌‌‌‌‌‌‌‌ها و برنامه‌‌‌‌‌‌‌‌های علمی برای مواجهه با تحولات احتمالی آینده را پیش‌‌‌‌‌‌‌‌بینی نمایند. «پیش‌‌‌‌‌‌‌‌بینی» فرایند علمی، دقیق و مبتنی بر روش‌‌‌‌‌‌‌‌های کمّی و کیفی است که برای تعیین وضعیت یا موقعیت یک پدیده در شرایط آینده انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌گیرد. این فعالیت قطعاً و یقیناً عاری از هرگونه رگه‌‌‌‌‌‌‌‌های شهودی و عرفانی و یا غیب‌‌‌‌‌‌‌‌گویی و جادوگری است. به‌عبارت دیگر پیش‌‌‌‌‌‌‌‌بینی، امری کاملاً عینی و این جهانی بوده و با هرگونه پیش‌‌‌‌‌‌‌‌گویی و غیب‌‌‌‌‌‌‌‌گویی متفاوت است. در این پژوهش، روش به‌کار رفته ازلحاظ هدف «کاربردی» و از‌نظر روش «توصیفی تحلیلی» با استفاده از ابزار اسنادی و کتابخانه‌‌‌‌‌‌‌‌ای می‌‌‌‌‌‌‌‌باشد. براساس نتایج این پژوهش، بایستی اذعان نمود که پیش‌‌‌‌‌‌‌‌بینی یک ضرورت در سازمان‌های اطلاعاتی، امنیتی و حفاظتی است. مقوله امنیت، به‌شدت با بحث پیش‌‌‌‌‌‌‌‌بینی مرتبط است؛ چرا که پیش‌‌‌‌‌‌‌‌بینی و کشف و درک افق‌‌‌‌‌‌‌‌های تازه و نیز آگاهی در مورد مناطق خطر آینده، مبانی شکل‌‌‌‌‌‌‌‌گیری و ادامه حیات سازمان‌های با رویکرد اطلاعاتی تلقی می‌‌‌‌‌‌‌‌شود. برخی از نقش‌‌‌‌‌‌‌‌ها و کارکردهای پیش‌‌‌‌‌‌‌‌بینی در سازمان‌های اطلاعاتی عبارت‌اند از: ارتقای سطح بنیه کارشناسان و به‌‌‌‌‌‌‌‌ویژه تحلیلگران؛ برطرف شدن نیازهای تئوریک سازمان‌های اطلاعاتی، امنیتی و حفاظتی؛ ایجاد نوآوری‌‌‌‌‌‌‌‌های فنی بیشتر؛ افزایش کیفیت تکنیک‌‌‌‌‌‌‌‌ها و روش‌‌‌‌‌‌‌‌های کار اطلاعاتی. پیش‌‌‌‌‌‌‌‌بینی موجب خروج سازمان از حالت روزمرگی و پرداختن به مسائل آنی می‌‌‌‌‌‌‌‌شود و وضعیت سازمان را در مواجهه با شرایط جدید تقویت می‌‌‌‌‌‌‌‌کند، زیرا بهتر می‌‌‌‌‌‌‌‌تواند موانع و فرصت‌‌‌‌‌‌‌‌های پیش رو را شناسایی کند؛ چرا که اطلاعات ابزار مدیریت است و پیش‌‌‌‌‌‌‌‌بینی مهم‌ترین حلقه اتصال اطلاعات موجود با شرایط آتی است. به همین دلیل مدیران و مسئولان عالی‌‌‌‌‌‌‌‌رتبه، همواره نیازمند پیش‌‌‌‌‌‌‌‌بینی دقیق در فرایند اقدام‌ها و مأموریت‌‌‌‌‌‌‌‌های خویش می‌‌‌‌‌‌‌‌باشند.