جایگاه فضای مجازی در قدرت نرم

Abstract

«قدرت نرم» از طریق تولید و توزیع آموزه‌ها و ارزش‌های خاص و جذاب، بنیان‌های ارزشی و ارکان حمایتی کشور متخاصم را هدف قرار داده و آن را در راستای وضعیت مطلوب خویش تغییر می‌دهد. این‌گونه تغییرها معمولاً از زیرساخت‌ها و شبکه‌های تولید و توزیع اندیشه‌ها و هنجارها، خصوصاً حوزه‌های آموزشی، فرهنگی و رسانه‌ای آغاز می‌شود؛ یعنی عرصه‌هایی که معمولاً خارج از افق دید، نظارت و راهبرد سرویس‌های اطلاعاتی سنتی قرار دارد. در قدرت نرم، برخلاف قدرت سخت، مخاطب نه از روی اجبار و اکراه، بلکه با رضایتمندی تن به قدرت جدید می‌دهد و خواسته‌های قدرتمند را اجابت و اجرا می‌کند. به تعبیر دیگر، قدرت نرم به جای تحمیل و ناگزیر کردن مخاطبان، آن‌ها را متقاعد و هم‌سو می‌سازد و در هر نوع مانع یا انگیزه مقاومت ملی، اخلاقی، حیثیتی، هویتی و دینی را از ذهن مخاطب باز می‌ستاند. در این راستا، فضای مجازی به‌عنوان یکی از جدیدترین محورهای فعالیت بشری ظهور یافته و با سرعتی غیرقابل باور، درحال نفوذ‌پذیری و درهم ریختن تمام مرزها در کلیه جوامع و نهادها می‌باشد. روند کنونی نشانگر این است که این عامل، قابلیت و ظرفیت ارتقای سطح اثربخشی خود بر سایر عوامل را دارا بوده و در آینده بر اهمیت آن، بیش از پیش افزوده خواهد شد. با توجه به این مسئله، در این پژوهش به تفصیل به تبیین جایگاه و نقش فضای مجازی در قدرت نرم پرداخته شد و نتایج حاصل از این پژوهش، مؤید این است که در صورت انجام پاره‌ای از اقدام‌ها، می‌توان تا حدودی آسیب‌پذیری ناشی از حملات مجازی کشورهای متخاصم را کاهش داد.