مدیریت اسلامی در سازمان‌های اطلاعاتی

Abstract

یکی از مهم‌ترین مباحث مطرح شده در حوزۀ علوم انسانی، موضوع مدیریت سازمان و چگونگی ادارۀ آن است. مدیریت بدون شناخت عناصر و مؤلفه‌های متعددی از جمله: شناخت محیط داخلی و خارجی، همچنین عوامل مترتب بر آن ممکن نیست. در سایۀ شناخت آسیب‌ها، پویایی سازمان‌ها در پرتوی بهره‌گیری از فرصت‌ها جلوه‌گر می‌شود. استفاده از فرصت‌ها نیز با شناخت لازم و کافی از حوزه مأموریت سازمان ممکن می‌گردد. به‌لحاظ تفاوت‌های ساختاری و ماهیتی که سازمان‌های اطلاعاتی با سایر سازمان‌ها دارند، مؤلفه‌های مدیریت این قبیل سازمان‌ها نیز با سایر سازمان‌ها متفاوت است؛ در جامعه اسلامی، سازمان‌های اطلاعاتی به‌دلیل بهره‌گیری از آموزه‌های دینی و رویکردهای ارزشی حاکم بر جامعه، تمامی امور به‌عنوان یک وظیفه و تکلیف محسوب شده و هدف نهایی برای کارکنان و سازمان، تعالی معنوی و کمال‌گرایی دینی است. در این سبک و نظام از مدیریت، مدیر در هر وظیفه‌ای که به انجام می‌رساند، رضای خداوند متعال را جست‌وجو می‌کند؛ بنابراین، تفکر دینی در مدیریت سازمان‌های اطلاعاتی نقش بسیار بارزی دارد. روش به‌کار رفته در این تحقیق از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی- تحلیلی با استفاده از ابزار اسنادی و کتابخانه‌ای می‌باشد. در این پژوهش، این سؤال اساسی مطرح است که مدیریت اسلامی در سازمان‌های اطلاعاتی دارای چه شاخص‌هایی است؟ یافته‌های پژوهش نشان داد که در جامعه اسلامی، مدیران سازمان‌های اطلاعاتی بایستی از ویژگی‌هایی از قبیل: برنامه‌ریزی دقیق، استفاده از تجربه‌های گذشته، تفکر و اندیشه صحیح، نیت و انگیزه شرافتمندانه، نظارت‌پذیری، ایثارگری، انعطاف‌پذیری، کار و تلاش بی‌وقفه، داشتن شیوه، روش و نظام‌های اجرایی، سازماندهی اقدام‌ها، تقسیم کار صحیح، شایسته‌گزینی در جذب و گزینش نیرو، کادرسازی و تربیت نیرو، تقوا، واپایش نفس، التزام عملی به ولایت فقیه، عدالت و انصاف، تواضع و فروتنی، استقامت در برابر مشکلات، سعه‌صدر، قدرت تشخیص و تجزیه و تحلیل، بصیرت و دشمن‌شناسی، انتصاب مدیران، محبت و دوستی با زیردستان، ایمان و استفاده مناسب از ابزار تشویق و تنبیه برخوردار باشند.